Showing posts with label ဗဟုသုတ. Show all posts
Showing posts with label ဗဟုသုတ. Show all posts


ျမန္မာ့ဒဂၤါးသမိုင္း
============


ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝဝဝ ေက်ာ္မွစ၍ ဒဂၤါးမ်ားကို အသုံးျပဳၾကသည္ ဆိုသည္။ ျမန္မာတို႔သည္ ဒဂၤါးဟူေသာ ေဝါဟာရကို ပါဠိစကားလုံး “ဋကၤ မွ ထုတ္ယူသုံးစြဲသည္ဟု အဆို႐ွိသည္။ “ဘုရင့္တံဆိပ္လက္ရာ႐ွိေသာေငြေၾကး”ဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ျမန္မာအေခၚ ဒဂၤါးသည္ သကၠတဘာသာ “တကၤ” ဟူေသာ စကားလုံးမွ ေ႐ြ႕ေလ်ာလာသည္ဟု ဆိုသည္။

ဒဂၤါး ဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ျမန္မာစကား အသုံးအႏႈန္းထဲ၌သာမက စာေပ ကဗ်ာ လကၤာတို႔၌ပင္ ပါဝင္ေနသျဖင့္ ျမန္မာတို႔ နားရည္ဝေနသည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာလကၤာဆရာႀကီး ဖိုးသူေတာ္ဦးႏု၏ အလကၤာတစ္ခုတြင္ “ဒဂၤါး – ဒဂၤါး အရင္းစကားမွာ ဘဂၤလားအေခၚ မ်က္ႏွာပြင့္ေဆး သူပါလွ်င္ ရင္ေအးေစ တတ္တာမို႔ အႏုေဆးလို႔လဲ ေခၚေလာက္ပါရဲ႕” ဟူ၍ ေတြ႔ရေလသည္။

ထို႔ထက္ ေ႐ွးက်ေသာ ကဗ်ာတစ္ခုမွာ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၉၁၂ ခုႏွစ္တြင္ နန္းတက္ေသာ ဟံသာဝတီ ဆင္ျဖဴ႐ွင္မင္းတရားလက္ထက္ ‘႐ွင္ကုမာရကႆပ’ ေရးသားေသာ (ဓမၼရာသီပ်ိဳ႕)တြင္ “ဆန္းၾကယ္တင့္အပ္ တံဆိပ္ခတ္သား က်ပ္ – မတ္ – မူး – ပဲ သုံးစြဲဖြယ္မူ ဒဂၤါးျပဳ၍ အကုေဋမွ်ရာမကသား” ဟု စပ္ဆိုထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ဒဂၤါးႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာအဘိဓါန္အက်ဥ္းခ်ဳပ္ အတြဲ၂ (ဆ-န)၌ “တံဆိပ္ခတ္ႏွိပ္၍ အေလးခ်ိန္ႏွင့္ တန္ဖိုးသတ္မွတ္ကာ သြန္းလုပ္ထားေသာ ေ႐ႊ ေငြ စသည့္ သတၳဳျပား” ဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေတြ႔႐ွိေသာ ေ႐ွးအက်ဆုံး ျမန္မာ ဒဂၤါးမွာ ပ်ဴမင္းမ်ားေခတ္က သုံးစြဲခဲ့ေသာ ပ်ဴဒဂၤါးမ်ား ျဖစ္သည္။ ပ်ဴတို႔၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဗိႆႏိုး၊ သေရေခတၱရာႏွင့္ ဟန္လင္းႀကီးတြင္ ေငြဒဂၤါးမ်ားကို ေတြ႔႐ွိရသည္။ ၎ပ်ဴတို႔ သုံးစြဲသည့္ ေ႐ႊႏွင့္ေငြဒဂၤါးတို႔၏ ပုံသဏၭာန္မွာ လျခမ္းသဏၭာန္ ႐ွိသည္ဟု ထန္ေခတ္တြင္ ေရးသားထားေသာ တ႐ုတ္သမိုင္း၌ ေဖၚျပပါရွိေလသည္။ ပ်ဴဒဂၤါးသည္ ပ်ဴယဥ္ေက်းမႈေခတ္၏ အလွရတနာ တစ္ပါးျဖစ္သည္။ ပ်ဴဒဂၤါးသည္ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌သာ မဟုတ္ ကမၻာတြင္လည္း တန္ဖိုးႀကီးမားလွေသာ ေ႐ွးေဟာင္းပစၥည္းတစ္ခု ျဖစ္ေလသည္။ ပ်ဴဒဂၤါး၏ လွပမႈႏွင့္ ထူးျခားလွေသာ သေကၤတမ်ားမွာ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ေန၏။ ပ်ဴဒဂၤါး၏ ဝိေသသ လကၡဏာမ်ားကို ယေန႔တိုင္ မည္သူမွ် တိက်တပ္အပ္စြာ မေျပာႏိုင္ေသးေပ။

ပ်ဴ ယဥ္ေက်းမႈေခတ္ကား မ်ားစြာ က်ယ္ျပန္႔လွသည္။ ပ်ဴႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ ဒြာရဝတီႏွင့္ ရခိုင္ယဥ္ေက်းမႈ ေခတ္မ်ားတြင္လည္း ပ်ဴယဥ္ေက်းမႈ အမွတ္အသားမ်ား ေရာေႏွာေနေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိရသည္။ ဒြာရဝတီဒဂၤါးႏွင့္ ရခိုင္ဒဂၤါးတို႔တြင္ ပ်ဴေခတ္ယဥ္ေက်းမႈ အမွတ္အသားမ်ား ေတြ႔႐ွိေနရျခင္းျဖင့္ ပ်ဴယဥ္ေက်းမႈ၏ ၾသဇာ က်ယ္ျပန္႔လွေၾကာင္း သိသာႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔သည္ ေငြဒဂၤါးမ်ားကို ေငြေၾကးလဲလွယ္ေရး မ႑ိဳင္အျဖစ္ အသုံးမျပဳဘဲ အေဆာင္အဖြဲ႔သေဘာမ်ိဳး အျဖစ္သာ အသုံးျပဳခဲ့ဟန္ တူေပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ပ်ဴဒဂၤါးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗိႆႏိုးတြင္ ႏွစ္မ်ိဳး၊ ဟန္လင္းတြင္သုံးမ်ိဳး၊ သေရေခတၱရာတြင္ ေလးမ်ိဳး ေတြ႔ရသည္။ ယင္းမ်ိဳးကြဲမ်ားမွ လကၡဏာမ်ားမွာလည္း မ်ားျပားလွေပသည္။ ပ်ဴဒဂၤါးမ်ားတြင္ ခ႐ုသင္း၊ သြတၱိလာ၊ ဥကင္၊ စၾကာ၊ ဝရဇိန္၊ ယစ္ပလႅင္၊ သီရိဝစၦ၊ ေန၊ လသဏၭာန္ တက္ေနဝန္းႏွင့္ နကၡတ္ ၂၇ လုံးစီ ပါ႐ွိသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အ႐ြယ္အစားမွာ မတ္ေစ့မွ က်ပ္ျပားအ႐ြယ္အထိ ႐ွိသည္။ ေခတ္အားျဖင့္မူ ေအဒီ ၄ဝဝ-၅ဝဝ အတြင္း အသုံးျပဳခဲ့ပုံရသည္။

ပုဂံေခတ္သုံး ဒဂၤါးမ်ားကိုမူ ယေန႔တိုင္ မေတြ႔ရေသးေပ။ ပ်ဴဒဂၤါးမ်ားေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေ႐ွးအက်ဆုံးေသာ ဒဂၤါးမွာ ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ျပည္တြင္ ဒဂၤါးမ်ားကို အသျပာေငြေၾကးအျဖစ္ အသုံးျပဳရန္အတြက္လည္းေကာင္း၊အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္ဆိုင္မႈကိုေဖာ္ညႊန္းရန္လည္းေကာင္း၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ ေအဒီ-၄ ရာစု ေလာက္ကပင္ခတ္ႏွိပ္သုံးစြဲလာခဲ့ၾကသည္။ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားကိုအၾကမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးခြဲျခားႏိုင္သည္။ ယင္းတို႔မွာ စာထိုးမထားေသာ ဒဂၤါးႏွင့္ စာထိုးထားေသာ ဒဂၤါးမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။

ေလးရာစုေလာက္က ခတ္ႏွိပ္သည္ဟု မွန္းဆရေသာ ဒဂၤါးမ်ားတြင္ စာထိုးမထားေခ်။ သို႔ရာတြင္ ယင္းတို႔၌ မဂၤလာႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ သရုပ္ေဖာ္ပုံမ်ား ပါ႐ွိသည္။ ယင္းပုံမ်ားသည္ ဘုရင္စနစ္ႏွင့္ ေလ်ာက္ပတ္ၿပီးလွ်င္ တုိင္းျပည္ဝေျပာသာယာေရးကို ရည္ညႊန္းေသာပုံမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းဒဂၤါးမ်ားမွာ ေငြဒဂၤါးမ်ားျဖစ္ၿပီး အႀကီးအေသး ႏွစ္မ်ိဳးစလုံး ေတြ႔ရသည္။

သကၠရာဇ္ ေအဒီ – ၅ ရာစုမွ ေအဒီ ၁ဝဝဝ အထိ ထုတ္လုပ္အသုံးျပဳခဲ့ေသာ ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားတြင္ ေ႐ွ႕ဘက္၌ မင္းဆက္၏ တံဆိပ္ေတာ္ျဖစ္ေသာ ႏြားလား ဥႆဘႏွင့္ ယင္း၏အထက္၌ သြန္းထုတ္လုပ္ေသာ မင္း၏အမည္ ပါ႐ွိသည္။ အသုံးျပဳခဲ့ေသာ အကၡရာမ်ားမွာ ျဗဟၼီပြား အကၡရာမ်ား ျဖစ္သည္။ ေက်ာဘက္တြင္မူ ကနဦး ဒဂၤါးမ်ားတြင္ ပါ႐ွိသည့္ မဂၤလာႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ သ႐ုပ္ေဖာ္ပုံမ်ား ပါ႐ွိေလသည္။

ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ား၏ ေ႐ွ႕ဘက္၊ ေက်ာဘက္မ်ားတြင္ ပါ႐ွိသည့္ပုံမ်ားသည္ ေအဒီ ၅ရာစု မွ ၁ဝဝဝ အထိ ႏွစ္ေပါင္းငါးရာတိုင္ေအာင္ အေသးအဖြဲ႔ ေျပာင္းလဲျခင္းမွအပ ထူးကဲစြာ ေျပာင္းလဲျခင္း မ႐ွိဘဲ တည္တန္႔ခဲ့သည္။ ယင္းဒဂၤါးမ်ားသည္ ေငြသားဒဂၤါးမ်ားျဖစ္ၿပီး တစ္က်ပ္၊ ငါးမူး၊တစ္မတ္၊ တစ္မူးအ႐ြယ္မ်ားအျဖစ္ အ႐ြယ္အစား အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္လုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ထုတ္လုပ္ခဲ့ေသာ ေစတီကိုလုိက္၍ ယင္းဒဂၤါးမ်ားကို ေဝသာလီေခတ္ ဒဂၤါးမ်ားဟု ေခၚေ၀ၚၾကသည္။

ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံထုတ္ဒဂၤါးမ်ားႏွင့္ အေျခခံအားျဖင့္ တူညီေသာ္လည္း ကိုယ့္တံဆိပ္ ကိုယ့္အမွတ္အသားႏွင့္ကို သြန္းေလာင္း ထုတ္လုပ္ထားေၾကာင္းကို ယင္းဒဂၤါးမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ျခင္း အားျဖင့္ ထင္႐ွားစြာ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေပသည္။

ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားတြင္ အေစာဆုံး သြန္းလုပ္သုံးစြဲခဲ့ေသာ ဒဂၤါးမွာ မဂၤလာ လကၡဏာပုံမ်ားျဖစ္ေသာ ခ႐ုသင္းတစ္ဖက္၊သီရိဝစၦလကၡဏတစ္ဖက္ ပါ႐ွိေသာ ဒဂၤါးျဖစ္သည္။ သုေတသီ “ဂၽြန္စတငး္” (E.H.Johnston)ကသူျပဳစုခဲ့ေသာ Some Sanstrit Inscriptions of Arakan စာအုပ္တြင္ ေရးသားေဖာ္ ျပထားသည္။

ေဝသာလီဒဂၤါးမ်ားေနာက္၌ အေစာဆုံးေတြ႔ရေသာ ရခိုင္ဒဂၤါးမွာ စူလမဟာရာဇာ ဒဂၤါးပင္ျဖစ္သည္။ ဤဒဂၤါးမွစ၍ မဂၤလာအမွတ္အသား လကၡဏာပုံမ်ား မပါေတာ့ေခ်။ ရခိုင္ရာဇဝင္တြင္ ဤအမည္ခံယူေသာ မင္းကို ႐ွာေဖြရာ၌ ေဝသာလီေႏွာင္းေခတ္ ေနာက္ဆုံးမင္း၏ အမည္ကိုသာ ေတြ႔ရသည္။ ယင္းမင္းမွာ ရာဇဝင္အလိုအရ စူလစျႏၵားမင္းပင္ ျဖစ္သည္။ သကၠရာဇ္ ၉၅၇ ေအဒီတြင္ တေကာင္း၊ ျပည္၊ သင္းတြဲၿမိဳ႕မွအျပန္ ေမာ္တင္စြန္း-နဂါးရစ္အငူတြင္ သေဘၤာပ်က္၍ နတ္႐ြာစံခဲ့သည္။ အဆိုပါ ဒဂၤါး၏္ ေ႐ွ႕ဘက္တြင္ စူလမဟာရာဇာဟူ၍ ျမန္မာအကၡရာျဖင့္ ေရးထိုးထားၿပီးလွ်င္ ေက်ာဘက္တြင္ နာဂရီ အကၡရာျဖင့္ ခတ္ႏွိပ္ထားသည္။ သကၠရာဇ္ ေရးထိုးမထားေခ်။

ယင္းေနာက္ သြန္းလုပ္ခဲ့သည္ဟု မွန္းဆရေသာ ဒဂၤါးမွ ေလာင္းၾကက္ေခတ္ (၁၂၅ဝ-၁၄ဝ၄) မင္းထီးဘုရင္လက္ထက္က ယင္းမင္း၏ ဦးရီးေတာ္အမည္ျဖင့္ သကၠရာဇ္ပါ ေရးထိုး၍ ထုတ္ေဝေသာ ဒဂၤါးျဖစ္သည္။ ေ႐ွ႕ဘက္၌ ျမန္မာအကၡရာျဖင့္ ၆၆ဝ နရာဓိပတိဦးရီးေတာ္ မဟာနႏၱဘယ ဟူ၍ ခတ္ႏွိပ္ထားၿပီးလွ်င္ ေက်ာဘက္တြင္ နဂရီအကၡရာျဖင့္ စာခတ္ႏွိပ္ထား႐ွိသည္။ ေလာင္းၾကက္ေခတ္တြင္ နာမည္ေက်ာ္ၾကားဆုံးမင္းမွ မင္းထီးဘုရင္ပင္ ျဖစ္သည္။

ေလာင္းၾကက္ေခတ္၏ ေနာက္ဆုံးမင္းမွာ နရမိတ္လွေခၚ မင္းေစာမြန္ျဖစ္သည္။ ယင္းမင္းသည္ မင္းထီးဘုရင္၏ ျမစ္ပင္ျဖစ္သည္။ မင္းေစာမြန္သည္ ေျမာက္ဦးေခတ္မင္းဆက္၏ ပထမဆုံးေသာ မင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ဦးမင္းဆက္ေခတ္သည္ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၄၃ဝ မွ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၄ ႏွစ္ ႐ွည္ၾကာခဲ့သည္။ ေျမာက္ဦးမင္းဆက္ေပါင္း ၄၈ ဆက္ ႐ွိသည္။ ေျမာက္ဦးမင္းဆက္၏ ေနာက္ဆုံးမင္းမွာ မဟာသမၼတရာဇာ ေခၚ အေဂၢါပုညာေဇာရာဇာ ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ဦးေခတ္ ေစာေစာပိုင္းက သုံးစြဲခဲ့ေသာ ဒဂၤါးမ်ားတြင္ ကူဖစ္(Kufic) ဗ်ည္းသို႔မဟုတ္ လက္ေရးကြန္႔ထားေသာ ပါ႐ွန္ဗ်ည္းမ်ားျဖင့္ ေရးထိုးထားသည့္ ကလီမာတစ္ဖက္ပါ ဒဂၤါး (၇) မ်ိဳးကို ေတြ႔ရသည္။ ေျမာက္ဦးေခတ္ဒဂၤါးမ်ားတြင္ သကၠရာဇ္မ်ား ေရးထိုးထားေသာ္လည္း ဖတ္႐ူႏိုင္ရန္ ယင္းေခတ္သုံး ဂဏန္းမ်ားကို သိရန္ လိုအပ္သည္။ ေျမာက္ဦးဒဂၤါးမ်ားမွာ အ႐ြယ္အားျဖင့္ ၂ဒသမ ၈ စင္တီမီတာမွ ၃ စင္တီမီတာအခ်င္းထိ ႐ွိ၍ အေလးခ်ိန္အားျဖင့္ ၁၀ ဂရမ္၀န္းက်င္တြင္ တစ္မ်ိဳးႏွင့္ ၇ ဒသမ ၅ ဂရမ္ ၀န္းက်င္တြင္ တစ္မ်ိဳး ေတြ႔ရသည္။ က်ပ္ျပည့္ဒဂၤါးမ်ားမွာ အ႐ြယ္အားျဖင့္ အခ်င္း ၃ စင္တီမီတာ ႏွင့္ အေလးခ်ိန္ ၁၀ ဂရမ္ ႐ွိသည္။

ေ႐ွးေခတ္ ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားသည္ ေက်ာက္စာပါ မင္းမ်ား၏ အမည္မ်ားကို အတည္ျပဳေပးသည္သာမက ပ့ံပိုးမႈလည္း ေပးသည္။ ရခိုင္သမိုင္းအတြက္ အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ အေထာက္အထားမ်ားကိုလည္း ေပးသည္။

ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားႏွင့္ မေ႐ွးမေႏွာင္းမွာပင္ ဟံသာဝတီ ဆင္ျဖဴ႐ွင္လက္ထက္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၉ဝဝ ေက်ာ္ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၅၄ဝ ခန္႔) တြင္မြန္ခဲဒဂၤါးမ်ား ေပၚခဲ့သည္။ မြန္ဒဂၤါးမ်ားကို ဟံသာဝတီဒဂၤါး ဟုလည္း ေခၚဆိုၾကသည္။ ယင္းဒဂၤါးမ်ားတြင္ ဟံသာ၀တီ၏ အမွတ္အသားျဖစ္ေသာ ဟသၤာ႐ုပ္ကို ခတ္ႏွိပ္ထားသည္။

‘ဆာအာသာပီဖယ္ယာ’၏ Coins of Arakan ,Pegu, and Burma “ရခိုင္ ၊ပဲခူးႏွင့္ ျမန္မာျပည္မွ ဒဂၤါးမ်ား အေၾကာင္း” စာအုပ္၌ ပဲခူးအနီး စစ္ေတာင္းအရပ္မွ ခ႐ုသင္းႏွင့္ ဥကင္ပုံ၊ သို႔မဟုတ္ ဘီးတပ္ရထား ပုံပါေသာ ဒဂၤါးေဟာင္းမ်ား ေတြ႔႐ွိရေၾကာင္းကို ဓါတ္ပုံႏွင့္တကြ ေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္းအျပင္ တနသၤာရီ နယ္ဘက္မွလည္း သံျဖဴႏွင့္ခဲစပ္၍ ျပဳလုပ္ထားေသာ ထိုးတံဆိပ္ ဒဂၤါးေဟာင္းမ်ားကို ေတြ႔႐ွိရသည္ဟု ေဖာ္ျပသည္။ ထို ထိုးတံဆိပ္ ဒဂၤါး၏ ေက်ာဘက္တြင္ (ေဟာသူခံတာဂရံ) ဟူေသာ ပါဠိဘာသာပါ႐ွိ၏။ ပါဠိကို ဖယ္ယာက ၿငိမ္းခ်မ္း၍ သုခအေပါင္းႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ ဌာန ဟု အဓိပၸာယ္ ျပန္ဆိုထားသည္။

ေညာင္ရမ္းမင္းဆက္မ်ား လက္ထက္တြင္ ဒဂၤါးသုံးစြဲေၾကာင္း မွတ္သားရေသာ္လည္း ပုံသဏၭာန္ အေနအထားကိုမူ အမွတ္အသား မ႐ွိေခ်။ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ျဖစ္ေသာ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၁၄ဝ ေက်ာ္ ျမန္မာဒဂၤါးမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။

ဘိုးေတာ္ဘုရားသည္ ၿဗိတိသွ် အေ႐ွ႕အိႏိၵယကုမၸဏီ၏ ကိုယ္စားလွယ္ ကပၸတိန္ေကာ့ ယူေဆာင္လာေသာ ဒဂၤါးမ်ားကို သြန္းလုပ္ေစသည္။ ထို႔ေနာက္ အဂၤလန္ျပည္မွ ဆက္သေသာ ဒဂၤါးသြန္းစက္ျဖင့္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၄၃ ခုႏွစ္ နယုန္လဆုတ္ တစ္ရက္ေန႔မွစ၍ အမရပူရ ေ႐ႊၿမိဳ႕ေတာ္၌ စတင္ သြန္းလုပ္သည္။ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္၌ သြန္းလုပ္ေသာ ဒဂၤါးမ်ားအနက္ ေငြျဖင့္ သြန္းေသာ ဒဂၤါးမွာ တစ္ဖက္တြင္ ဘိုးေတာ္ဘုရား နံေတာ္သင့္ တနလၤာက်ား႐ုပ္ သဏၭာန္ပါ႐ွိ၍ တစ္ဖက္တြင္ ၁၁၄၆ ခု အမရပူရ ဆင္ျဖဴမ်ား႐ွင္ႏိုင္ငံ ဟုစာတမ္းထိုးထားသည္။ ေၾကးျဖင့္သြန္းေသာ ဒဂၤါးမ်ားမွာ တစ္ဖက္တြင္ နံေတာ္သင့္ တနလၤာက၀ဂ္ အဆုံး ၆ အနား ပတ္လည္ကိုထူ၍ ငါး႐ုပ္ဖိုမႏွစ္ေကာင္ သဏၭာန္ပါ႐ွိၿပီးလွ်င္ အနားပတ္လည္၌ ဗိႏၶဳေျပာက္မ်ားႏွင့္ တကြ တစ္ဖက္တြင္ ဘိုးေတာ္ဘုရား နန္းတက္ေသာ ႏွစ္ကို အစြဲျပဳ၍ ၁၁၄၃ တပို႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္ ၁၄ ရက္ ဟူေသာ စာတမ္းပါ႐ွိေလသည္။ ထိုေၾကးဒဂၤါးမ်ားကို ၁၁၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္႐ုတ္သိမ္းလိုက္သျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၈ ႏွစ္သာ သုံးစြဲသည္။ ယင္းဒဂၤါးႏွစ္မ်ိဳးကို အမရပူရေခတ္ ဒဂၤါး ဟု ေခၚဆိုၾကသည္။ ယင္း ဒဂၤါး၂ မ်ိဳးအျပင္ ေ႐ႊျပည္စိုး တံဆိပ္ေတာ္ ေငြဒဂၤါးႏွင့္ ေၾကးဒဂၤါးမ်ားလည္း သုံးစြဲခဲ့ေသးသည္။ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ဒဂၤါးမ်ားမွာ တစ္က်ပ္သုံး၊ ငါးမူးသုံး၊ တစ္မတ္သုံး ၊ တစ္မူးသုံး ဟူ၍ ႐ွိေလသည္။ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္တြင္ ျမန္မာဒဂၤါး၊ ရခိုင္ဒဂၤါး ၊ ေဝသာလီဒဂၤါး၊ ကုလားဒဂၤါးဟူ၍ ဒဂၤါး ၄ မ်ိဳး ႐ွိသည္။

ေ႐ႊဘိုမင္းတရားလက္ထက္တြင္ သြန္းလုပ္ေသာ ေငြဒဂၤါးမ်ားမွာ တစ္ဖက္က လဝန္းႏွင့္ ယုန္႐ုပ္၊ တစ္ဖက္က ပဒုမၼာၾကာပန္းပုံကို ႐ိုက္ႏွိပ္ထားသည္။

ပုဂံမင္းလက္ထက္ထုတ္ ဒဂၤါးမ်ားမွာ မူ တစ္ဖက္တြင္ ေ႐ႊျပည္စိုးတံဆိပ္ ခတ္ႏွိပ္၍ တစ္ဖက္တြင္ သာသနာႏွစ္ ၂၃၉၀ ဟု ေရးထိုးထားသည္။
မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္တြင္ ဒဂၤါးသြန္းစက္႐ုံကို မႏၱေလးေနျပည္ေတာ္ နန္းၿမိဳ႕ေတာ္အတြင္း ဗဟိုရ္စင္ ေျမာက္ဘက္၌ ေဆာက္လုပ္၍ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၂၇ ခုႏွစ္ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေက်ာ္ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ဒဂၤါးသြန္းစက္႐ုံကို ဖြင့္လွစ္ကာ ဒဂၤါးမ်ားကို စတင္ သြန္းလုပ္ခဲ့ေလသည္။

ယင္းဒဂၤါးစက္႐ုံမွ ေ႐ႊ၊ ေငြ၊ ေၾကးနီ၊ သံျဖဴႏွင့္ ခဲဒဂၤါးမ်ား ထုတ္လုပ္ခဲ့ရာ ေဒါင္းတံဆိပ္က်ပ္သုံး ေငြဒဂၤါးမ်ားကို မင္းတုန္းမင္း နန္းတက္သကၠရာဇ္ ၁၂၁၄ ခုႏွစ္၌ ခတ္ႏွိပ္၍ ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။ မင္းတုန္းမင္းႏွင့္ သီေပါမင္းတို႔ လက္ထက္ ယင္းစက္႐ုံမွ ထုတ္လုပ္ခဲ့ေသာ ဒဂၤါးမ်ား တန္ဖိုးမွာ ခန္႔မွန္းေျခအားျဖင့္ ၂၈ သန္းေက်ာ္ ခန္႔ ႐ွိေလသည္။

မင္းတုန္းမင္း လက္ထက္က ေငြသားျဖင့္ သြန္းလုပ္ခဲ့ေသာ ဒဂၤါးမ်ားမွ တစ္က်ပ္၊ ငါးမူး၊ တစ္မတ္၊ တစ္မူး၊ တစ္ပဲ ေပါင္း ငါးမ်ိဳး ႐ွိသည္။ ေငြဒဂၤါးမ်ားတြင္ တစ္ဖက္၌ တံဆိပ္ေတာ္ဟူေသာ စာတမ္းႏွင့္ ေဒါင္း႐ုပ္ပါ႐ွိၿပီးလွ်င္ တစ္ဖက္တြင္ ရတနာပုံ ေနျပည္ေတာ္ ဟူေသာ စာတမ္းကို ပန္းေခြျဖင့္ အနားပတ္လည္ ေခြထားသည္။ ပန္းေခြ အၾကားတြင္ ၁ သုံး ဒဂၤါး ၁၂၁၄ ဟူေသာ စာတမ္း ထည့္သြင္းထားသည္။ ေဒါင္းတံဆိပ္ေၾကးဒဂၤါးမွာ ေဒါင္း႐ုပ္ေအာက္မွ သြန္းေသာ သကၠရာဇ္ ၁၂၂၇ ႏွင့္ တစ္ဖက္တြင္ ရတနာပုံ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ၁ပဲသုံး ဒဂၤါး၏ ေလးပုံတစ္ပုံ ဟူေသာ စာတမ္းပါ႐ွိသည္။

ထိုဒဂၤါးမ်ားအျပင္ ၁၂၂၈ ခုႏွစ္ ပန္းေခြႏွင့္ ရတနာပုံေနျပည္ေတာ္ စာတမ္း ပါ႐ွိေသာ ျခေသၤ့ဒဂၤါးမ်ား၊ ယုန္႐ုပ္သ႑ာန္ေအာက္မွ သကၠရာဇ္ ၁၂၃၁ တစ္ဖက္က ေၾကးနီဒဂၤါးစပ္ေလးပုံတစ္ပုံဟူေသာ စာႏွင့္ပန္းပါေသာ ယုန္ဒဂၤါး၊ ထိုးနယား႐ုပ္ႏွင့္ထိုးနယားတံဆိပ္ေတာ္ဟူေသာ စာႏွင့္ တစ္ဖက္က တစ္မူးသုံး၏ ႐ွစ္ပုံတစ္ပုံစာတမ္း၊ ယင္းစာတမ္းေအာက္မွ ပန္းေခြ၊ ယင္းပန္းေခြေအာက္မွ ၁၂၄၀ စာတမ္းပါေသာ ထိုးနယား ဒဂၤါးမ်ားကိုလည္း သြန္းလုပ္ေသးသည္။

မင္းတုန္းမင္းသည္ ဒဂၤါးအတတ္ပညာသင္ယူရန္ ပညာေတာ္သင္မ်ားကိုလည္း ျပင္သစ္ႏိုင္ငံသို႔ ေစလႊတ္ေသး၏။

ထို႔ေနာက္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ တတိယစစ္ပြဲသည္ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြား၍ အဂၤလိပ္တို႔ သိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ ဒဂၤါးစက္႐ုံ႐ွိ ေငြဒဂၤါး ခုႏွစ္ပုံမ်ားကို လိုခ်င္သူတို႔ ေကာက္ငင္ကာ ဆြဲယူသြားၾကသျဖင့္ ကစဥ့္ကလ်ား ျဖစ္သြားေလသည္။ ထို႔ေနာက္ ေဒါင္းဒဂၤါးမ်ားကို တရားဝင္ေငြအျဖစ္ ၁၈၉၂ ခုႏွစ္အထိ ဆက္လက္သုံးခြင့္ ျပဳထားေသာ အခါမွ မဟာ၀န္႐ွင္ေတာ္မင္းႀကီးသည္ ေဒါင္းဒဂၤါး ညွပ္ပုံမ်ားကို သတိရ၍ စစ္ေၾကာသိမ္းဆည္းရန္ သက္ဆိုင္ရာတို႔သို႔ ဆင့္ဆိုေလသည္။ စစ္သုံ႔ပန္းပစၥည္းမ်ား ထုခြဲေရာင္းခ်ေရး တာ၀န္ခံ လက္ဖနင္ကာနယ္ဒဗလ်ဴဘီ ဘတ္္ဂ်င္၏ အစီရင္ခံစာအရေသာ္ ေဒါင္းဒဂၤါးက်ပ္သုံးႏွင့္ ငါးမူးသုံးညွပ္ပုံေပါင္း (၇၆) ခုကို အျခားသိမ္းရ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္အတူ နန္းေတာ္အတြင္းတြင္ပင္ ေလလံတင္ေရာင္းခ်လိုက္ေၾကာင္း က်သုံးဒဂၤါးညွပ္ပုံေပါင္း ၁ဝ ခုစီပါေသာ ေသတၱာ ၁၅ လုံးကို ၿဗိတိသွ် စစ္တပ္မွ အရာ႐ွိႀကီးမ်ားက ဝယ္ယူသြားၾကေၾကာင္း၊ထို႔ျပင္သရက္ၿမိဳ႕႐ွိ အရာ႐ွိႀကီးမ်ားထံသို႔လည္း ညွပ္ပုံတစ္ေသတၱာ ေရာင္းလိုက္ေၾကာင္း သိရပါသည္။ယင္းသို႔ အမ်ားသူတကာလက္သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာက္႐ွိသြားေသာညွပ္ပုံတို႔မွာမည္ေ႐ႊ႕မည္မွ် ႐ွိေလ သည္ဟူ၍တိတိက်က် သိ႐ွိႏိုင္ရန္လည္းေကာင္း၊ ျပန္လည္သိမ္းဆည္းရန္လည္းေကာင္း မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း မဟာဝန္႐ွင္ေတာ္မင္းႀကီးကမွတ္ခ်က္ေရးသားထားပါသည္။ယင္းေနာက္ဒဂၤါးစက္႐ုံကိုနန္းၿမိဳ႕တြင္း႐ွိ ေသနတ္ စက္႐ုံႏွင့္အတူ စတာလင္ေငြေပါင္း ၂၄ဝ တန္ဖိုးျဖတ္၍ အဖိုးေငြ ၁ဝဝဝ က်ပ္ႏွင့္ ေရာင္းရန္ေၾကညာေလသည္။ မည္သို႔မည္ပုံ အေရာင္းအဝယ္ျဖစ္သည္။ သို႔တည္းမဟုတ္ မည္သို႔ ထုခြဲ႐ွင္းလင္းလိုက္သည္ကို အတိအက် အေထာက္အထား မေတြ႔ရေသးေပ။

ၿဗိတိသွ်ေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံဒဂၤါးမ်ားကိုမူကား အဂၤလန္ျပည္တြင္ သြန္းလုပ္ေလသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအား အိႏိၵယျပည္၏ ျပည္နယ္တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသုံး ဒဂၤါးမ်ားသည္ အိႏိၵယႏိုင္ငံသုံး ဒဂၤါးမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔လက္ထက္၌ ထုတ္ေဝခဲ့ေသာ ဒဂၤါးမ်ားတြင္ တစ္ဖက္၌ ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာ အ႐ွင္ဘုရင္၊ဘုရင္မမ်ား၏ပုံမ်ားႏွင့္ထိုပုံမ်ားႏွင့္ထိုပုံမ်ားေအာက္တြင္ဒဂၤါးထုတ္ေဝေသာႏွစ္ပါ႐ွိ၍ အျခားတစ္ဖက္ တြင္ ဒဂၤါး၏တန္ဖိုးကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားသည္။ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလို၌ပင္ သက္ဆိုင္ရာ တံဆိပ္မ်ား ခတ္ႏွိပ္၍ ေၾကး၊ ေငြ၊ ေ႐ႊ ၊နစ္ကယ္စေသာ သတၳဳမ်ားျဖင့္ ဒဂၤါးမ်ား သြန္းလုပ္ အသုံးျပဳၾကသည္။

လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုံး ဒဂၤါးမ်ားတြင္ တစ္ဖက္၌ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဟူေသာ စာတမ္းႏွင့္ ျခေသ့ၤထိုင္ေနဟန္ ပါ႐ွိ၏။ ယင္းေခတ္မွ ဒဂၤါးထုတ္ေ၀ေသာ ႏွစ္ကို ေရးထိုးထား၏။ အျခားတစ္ဖက္တြင္ ကႏုတ္ပန္းေခြႏွင့္ ပန္းေခြအၾကားတြင္ ဒဂၤါး၏ တန္ဖိုးကို ေရးထိုးထား၏ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကးစနစ္ကိုလည္း က်ပ္၊ ပဲ ၊ ပိုင္စနစ္မွ က်ပ္ၾကား စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲလိုက္ရာ က်ပ္ဒဂၤါးမွာ မေျပာင္းလဲေသာ္လည္း ပဲပိုင္ေစ့မ်ားကို မသုံးေတာ့ဘဲ ျပား ၅ဝ၊ ျပားအစိတ္၊ ဆယ္ျပား၊ ငါးျပားႏွင့္ တစ္ျပားေစ့မ်ားကို ျခေသၤ့႐ုပ္မ်ားျဖင့္ပင္ သြန္းလုပ္ခဲ့ေလသည္။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခ်ိန္မွ ၁၉၆၅ ခု၊ ေမလ ၂၄ ရက္ ေန႔အထိ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လည္ပတ္သုံးစြရန္ ထုတ္ေ၀ထားေသာ ေငြဒဂၤါးႏွင့္ ေငြအေၾကြမ်ား၏ တန္ဖိုးမွာ က်ပ္ေငြ ၇ ဒသမ ၄ ကုေဋ တန္ဖိုးခန္႔ ႐ွိသည္။ သို႔ေသာ္လည္း မသမာသူမ်ား၏ စုေဆာင္းမႈေၾကာင့္ လုပ္သားျပည္သူမ်ားမွာ ေငြဒဂၤါးႏွင့္ ေငြအေၾကြ႐ွားပါးမႈ ျပႆနာႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။

ထို႔ေနာက္ ေတာ္လွန္ေရး အစိုးရသည္ ျပည္သူတို႔အတြက္ကို ျပႆနာ ေျပလည္ေစရန္ ၁၉၆၆ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔မွစတင္၍ တစ္ျပား၊ ငါးျပား၊ ၁ဝ ျပား၊ ၂၅ ျပား၊ ျပား ၅ဝ တန္ေငြ အေၾကြဒဂၤါး ငါးမ်ိဳးကို ပုံစံသစ္ျဖင့္ ထပ္မံထုတ္ေဝေပးခဲ့သည္။ မူလေငြဒဂၤါး ေငြအေၾကြမ်ားကိုလည္း မူလတန္ဖိုးအတိုင္း ဆက္လက္သုံးစြဲခြင့္ ျပဳထားသည္။ က်ပ္ဒဂၤါးျပားကိုမူ ထပ္မံထုတ္ေ၀ျခင္း မျပဳေတာ့ေပ။

ေတာ္လွန္ေရးအစိုးရ ထုတ္ေဝခဲ့ေသာ ေငြအေၾကြသစ္မ်ားမွာ ယခင္ကကဲ့သို႔ သံသတၳဳျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားျခင္း မျပဳဘဲ ေပါ့ပါးသည့္ သတၳဳတစ္မ်ိဳးျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္။ အလြန္ေပါ့ပါးၿပီး အျဖဴေရာင္ ႐ွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခင္က အေၾကြမ်ားကို အေလးေစ့ ယခုအေၾကြးမ်ားကို အေပါ့ေစ့ဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ အ႐ြယ္အစားအားျဖင့္ မူလအေၾကြမ်ားထက္ ေယာင္ေယာင္ေသး၍ အနည္းငယ္ ပို၍ပါးသည္။ ပုံသ႑ာန္မွာ ႐ုပ္ပုံႏွင့္ စာလုံးမွအပ ယခင္အတိုင္း ငါးမူးျပားဆိုလွ်င္ အ၀ိုင္းေထာင့္စိတ္မ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မတ္ေစ့ဆိုလွ်င္ ေျခာက္ေထာင့္၊ ဆယ္ျပားေစ့ဆိုလွ်င္ေလးေထာင့္၊ ငါးျပားေစ့ဆိုလွ်င္ ၁၂ ေထာင့္ႏွင့္ တစ္ျပားေစ့ဆိုလွ်င္ အ၀ိုင္းသဏၭာန္ ႐ွိသည္။

ယင္းဒဂၤါးမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းခတ္ႏွိပ္ထားေသာ ႐ုပ္ပုံမွာ ယခင္ကေငြအေၾကြဒဂၤါးမ်ားကဲ့သို႔ ျခေသၤ့ ထိုင္လ်က္ပုံ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ကိုယ္တစ္ပိုင္းပုံ ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပုံကို ဝိုက္လ်က္ အထက္ဘက္တြင္ “ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ျပည္သူ႔ဘဏ္” ဟူေသာ ျမန္မာစာလုံး စာ၀ိုက္ႏွင့္ ေအာက္ဘက္တြင္ ဒဂၤါးျပားမ်ား ထုတ္ေ၀သည့္ႏွစ္ကို ျမန္မာသကၠရာဇ္ျဖင့္ “သကၠရာဇ္ ၁၃၂၈ ခုႏွစ္” ဟူေသာ စာေကာ့စာ၀ိုက္မ်ား ပါ႐ွိသည္။ အေပၚစာကုံးႏွင့္ ေအာက္စာေကာ့တို႔အၾကား ႏွစ္ဖက္လုံးမွာပင္ ငါးေထာင့္ၾကယ္တစ္လုံးစီ ခံထားကာ ျခားထားသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ႐ုပ္ပုံမွာ ေတာ္လွန္ေရးေခတ္က ႐ိုက္ကူးထားေသာ ဆံပင္႐ွည္ႏွင့္ ကိုယ္တစ္ပိုင္း ေဘးေစာင္းပုံျဖစ္ၿပီး လက္၀ဲဘက္သို႔ မ်က္ႏွာမူလ်က္ ႐ွိသည္။ ဒဂၤါးျပား၏ အျခားမ်က္ႏွာတစ္ဖက္တြင္ ကႏုတ္ပန္းေထာင့္ ႏွစ္ခုကို ၀ိုက္ထားၿပီး ပန္းေခြအတြင္း၌ ဒဂၤါးတန္ဖိုးကိုလည္းေကာင္း၊ ေအာက္ဘက္တြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ ခရစ္ႏွစ္ “၁၉၆၆” ကိုလည္းေကာင္း ေရးထိုးပါ႐ွိသည္။ ထူးျခားခ်က္မွာ ဒဂၤါး၏ တန္ဖိုးကို ေဖာ္ျပရာ၌ ေမာက္ခ်စာလုံးျဖင့္ ေဖာ္ျပမႈ မ႐ွိျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ပုံစံအားျဖင့္ ျခေသၤ့႐ုပ္ပုံပါ အေၾကြဒဂၤါးမ်ားတြင္ ဆယ္ျပားေစ့၌ “၁ဝါးျပား” ဟု ေဖာ္ျပေလ့ ႐ွိေသာ္လည္း ယခုအေၾကြသည္ ဒဂၤါးမ်ားတြင္ “၁ဝ ျပား” ဟုသာ ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ ျပည္ေထာင္စု ဆို႐ွယ္လစ္သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရေခတ္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘဏ္မွ တစ္က်ပ္တန္ ေငြအေၾကြ ပုံစံသစ္ကုိ ၁၉၇၆ ခု၊ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔တြင္လည္းေကာင္း၊ ျပားငါးဆယ္တန္ ေငြအေၾကြ ပုံစံသစ္ကို ၁၉၇၉ ခု ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္လည္းေကာင္း၊ ႏွစ္ဆယ့္ငါးျပားတန္ ေငြအေၾကြ (အ၀ိုင္းပုံစံ) ပုံစံသစ္ကို ၁၉၈၁ ခု၊ ဇူလိုင္လ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္လည္းေကာင္း၊ ဆယ္ျပားတန္ ေငြအေၾကြပုံစံသစ္ကို ၁၉၈၃ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ လည္းေကာင္း ၊ ႏွစ္ဆယ့္ငါးျပားတန္ ေငြအေၾကြ (ေျခာက္ေထာင့္ပုံစံ) ပုံစံသစ္ကို ၁၉၈၆ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔တြင္လည္းေကာင္း ၊ ငါးျပားတန္ ေငြအေၾကြပုံစံသစ္ကို ၁၉၈၇ ခု၊ ဇြန္လ ၃ဝ ရက္ေန႔တြင္ လည္းေကာင္း ထုတ္ေဝခဲ့ျပန္သည္။

ယခုအခါျမန္မာႏိုင္ငံသည္ေငြေၾကးေဖါင္းပြမွဳေၾကာင့္ေငြအေၾကြေစ့မ်ားမဆိုထားဘိတစ္က်ပ္တန္၊ ငါး က်ပ္တန္၊ တစ္ဆယ္တန္ေငြ စကၠဴမ်ားကို ပင္ အသံုးမျပဳၾကေတာ့ေပ။

စာကိုး
၁။ ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း အတြဲ – ၅။ စာေပဗိမာန္ပုံႏွိပ္တိုက္၊ ၁၉၆၁။
၂။ ေ႐ႊကိုင္းသား၊ “ျမန္မာ့ဒဂၤါးရာဇဝင္” လူထုစာေစာင္ (လြတ္လပ္ေရးအထူးထုတ္)၊ မႏၱေလး၊ ႀကီးပြားေရး ပုံႏွိပ္တိုက္၊ ၁၉၄၈။
၃။ ေအာင္ေသာ၊္ဦး။ “ပ်ဴဒဂၤါးမ်ား” ၊ အမ်ိဳးသားယဥ္ေက်းမႈစာေစာင္ အတြဲ – ၁၊ ၁၉၆၂။
၄။ နတ္႐ွင္၊ဒဂုန္။ ‘ဒဂၤါး’ ေငြတာရီမဂၢဇင္း၊ အမွတ္ ၅၄၊ ၁၉၆၄ ၊ ဒီဇင္ဘာ။
၅။ ၾကန္၊ေဒၚ။ ‘ရတနာပုံဒဂၤါးစက္႐ုံ’၊ ေငြတာရီမဂၢဇင္း၊ အမွတ္ ၅၉၊ ၁၉၆၅၊ ေမ။
၆။ ကိုဦး၊ သေျပညိဳေမာင္။ ‘ျမန္မာ့ဒဂၤါးမ်ား’၊ မဟာသီရီပုံႏွိပ္တိုက္ (စာေပဗိမာန္)၊ ၁၉၇၄။
၇။ တင္၀င္း။ ပ်ဴဒဂၤါး ၊ေငြတာရီမဂၢဇင္း၊ (၁၉၈၂ ၊ ဒီဇင္ဘာ)
၈။ စံသာေအာင္ဦး၊ ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ား၊ ရန္ကုန္၊ စိတၱသုခပုံႏွိပ္တိုက္၊ ၁၉၇၉၊ ဇြန္။

သန္း၀င္းလႈိင္

(ဤေဆာင္းပါးေရးသားရာ၌ လိုအပ္သည့္အခ်က္အလက္မ်ား ႐ွာေဖြေပးေသာ ျမန္မာမႈ သုေတသီ ဦးေမာင္ေမာင္ႀကီး (မႏၱေလးအသင္း) အား အထူးေက်းဇူးတင္႐ွိပါေၾကာင္း) ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။
 
 
 
 
https://www.facebook.com/expresstimes?fref=photo
မွ ျပန္လည္မွ်ေ၀ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on Saturday, June 28, 2014


ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာ ႏိုင္ငံ သမုိင္း တေလွ်ာက္တြင္ ရွင္ေစာပု ဟူ၍ မြန္ ဘုရင္မ တစ္ပါး ထူးျခားစြာ ေပၚထြန္း ခ့ဲေပသည္။ 


ရွင္ေစာ ပုသည္ မြန္တို႔၏ မဂဒူး မင္းဆက္တြင္ ၁၅ ဆက္ေျမာက္ မင္းျဖစ္သည္။ ေရႊတိဂံု ေစတီ မြန္ေက်ာက္စာႏွင့္ အျခား မြန္ေက်ာက္စာ မ်ားတြင္ ၿ၈ီႀတိဘုဝနာဒိတ် ျပ၀ရ ဓမၼေဇၾတ ေလာက်နာထျပဝရ မဟာဓမၼ ရာဇာဓိရာဇာေဒဝီ ဘဲြ႔ခံ ၀ိဟာရေဒ၀ီ ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ဗညာထာ၀္ ...ဟူ၍ လည္းေကာင္း ပါရိွသည္။ မြန္ရာဇ၀င္တြင္ ၀ိဟာရေဒ၀ီ၊ ၀ိသုဒၶရာဇာ၊ ဣတၳိရာဇာ၊ဗညားေထာ၀္ (မင္းအုိ) ႏွင့္ ေသ၀္စါ၀္ေပါအ္ (ရွင္ေစာပု) ဟူ၍ နာမည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေဖာ္ျပ ပါရိွေလသည္။

ရွင္ေစာပု သည္ မြန္ရာ ဇ၀င္တြင္ အလြန္ ထင္ရွားသည့္ ရာဇာဓိရာဇ္ ဘုရင္ႏွင့္ မိဘုရား ဒလသုဒၶမာယာ တုိ႔မွ ဖြားျမင္ေသာ သမီးေတာ္ ျဖစ္သည္။ ရွင္ေစာ ပု၏ ေမြးေန႔ သကၠရာဇ္သည္ ၇၃၅ ခုႏွစ္၊ တေပါင္း လဆန္း ၁၂ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔ ျဖစ္ေလ သည္။ ေန႔နံအရ ၀ိဟာရေဒ၀ီဟု စတင္ ေခၚတြင္ခ့ဲဟန္ တူေလသည္။ ယင္းႏွင့္ အတူ တစ္မိ တည္းတြင္ ဖြားျမင္ သူကား ေမာင္ေတာ္ ဗညားရံ (ဗညားရာံ/ ဗညားရာမ) ျဖစ္ေလ သည္။


သကၠရာဇ္ ၇၇၅ ခုႏွစ္တြင္ ခမည္းေတာ္ ရာဇာဓိရာဇ္ ရိွစဥ္ကပင္ အသက္ ၂၀ အရြယ္ ရိွၿပီျဖစ္ေသာ ရွင္ေစာပု အား တူေတာ္ သမိန္စည္သူႏွင့္ စုံဖက္ေစ ခ့ဲသည္။ ရွင္ေစာ ပုတြင္ သမီးႏွစ္ေယာက္ႏွင့္ သား တေယာက္ ထြန္းကား ခ့ဲေလသည္။ သမီးႏွစ္ ေယာက္ကုိ မိပေကာေထာ္ (မိပၠထ၀္) ႏွင့္ မိကာသင္ (မိပၠၾသန္)၊ သားကုိ ဗညားဗရူး (ဗညားဗေရာ၀္) ဟူ၍ အမည္ေပးေလ၏။


သကၠရာဇ္ ၇၈၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဗညားဗ႐ူးကုိ ဖြားျမင္ၿပီးေနာက္ ေျမာက္သားေတာ္ သမိန္စည္သူ ကံကုန္ေလ သည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္ ရွင္ေစာပုသည္ ေမာင္ေတာ္ ဗညားက်န္းႏွင့္အတူ ဒဂုန္တြင္ စံေနရသည္။ သကၠရာဇ္ ၇၈၃ ခုႏွစ္တြင္ ခမည္းေတာ္ ရာဇာဓိရာဇ္ နတ္ရြာစံ၍ သားေတာ္ၾကီး ဗညားဓမၼရာဇာ(ဗညားက်န္း) နန္း တက္ေလ သည္။ 


ထိုမင္း၏ လက္ထက္တြင္ ရွင္ေစာပု အင္းဝသုိ႔ ပါေတာ္မူ၍ သီဟသူမွအစ မိုးညွင္းမင္း တရားအထိ အင္းဝမင္းေလးဆက္တုိ႔၏ မိဖုရားအျဖစ္ အင္းဝတြင္ ခုနစ္ႏွစ္ၾကာမွ် စံေနခဲ့ရေလသည္။
အင္းဝသို႔ ရွင္ေစာပု ပါေတာ္မူပံုကို မြန္ရာဇဝင္ မ်ားတြင္ တမ်ဳိးျဖစ္ျပီးလွ်င္ ျမန္မာ ရာဇဝင္ မ်ား၌ တဖံုဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္ဖံု ေဖာ္ျပထားေလသည္။


ျမန္မာရာဇဝင္မ်ားျဖစ္ေသာ ဦးကုလား၊ မွန္နန္းႏွင့္ သုေသာဓိတမဟာရာဇဝင္မ်ားအရ သိရသည္မွာ ဟံသာ ဝတီတြင္ ဗညားရံ (ဗညားရာံ/ဗညားရာမ)ႏွင့္ ညီေတာ္အေထြး ဒဂုန္စား ဗညားက်န္းတို႔ ပုန္ကန္ၾကေလ ၏။ (ရာဇာဓိရာဇ္အရးေတာ္ပံုက်မ္းတြင္မူ ညီေနာင္ သံုးပါးဟု မဆိုပဲ ညီေနာင္ႏွစ္ ပါးသာျပ ကာ ဗညားဓမၼရာဇာသည္ ဗညားက်န္းဟုဆိုပါသည္။)


 ဟံသာဝတီတြင္ အခ်င္းခ်င္း မညီမညြတ္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ကုိ အင္း၀ဘုရင္ ဆင္ျဖဴရွင္ သီဟသူ ၾကားရလွ်င္ အခြင့္ေကာင္း အခါေကာင္းကုိ ယူျပီးေသာ္ ဟံသာဝတီသုိ႔ စုန္ဆင္း၍ တုိက္ခိုက္ေလ၏။ အင္းဝတို႔က တုိက္လာလွ်င္ ညီေနာင္တုိ႔ ျပန္၍ ညီညြတ္ၾက သည္။ ဗညားဓမၼရာဇာသည္ ဗညားရံကုိ ဒဂုန္စား အျဖစ္ ေျပာင္းေပး၍ ဗညားက်န္းကုိ မုတၱမစား အျဖစ္ ေစလႊတ္သည္။ 

အင္းဝတပ္ တို႔သည္ ပုသိမ္ႏွင့္ ဒလ (ယခု တြံေတး) တုိ႔ကို ေအာင္ျမင္ျပီး ေနာက္ ဒဂုန္ကို ဆက္လက္ တိုက္ခိုက္ ေသာ္လည္း ခ်က္ခ်င္း မဝင္ႏုိင္သျဖင့္ ၾကည္းေၾကာင္း၊ ေရေၾကာင္းျဖင့္ ဝုိင္းရံ ထား၏။ ယင္းသုိ႔ ဝိုင္းရံ ထားရာ၌ တစ္လခန္႔ ၾကာလတ္ေသာ္ ဒဂုန္စား ဗညားရံ မခံႏိုင္ေတာ့ သျဖင့္ စစ္ေျပျငိမ္း ရန္ ကမ္းလွမ္းျပီးလွ်င္ ႏွမေတာ္ ရွင္ေစာပုကို ဆက္သ လိုက္ေလသည္။
 

 ဗညားရံသည္ ျပာသာဒ္ သံုးေဆာင္ ေဆာက္ျပီးလွ်င္ ႏွမေတာ္ကို သီရိၾတိဘုဝနာဒိတ် ျပဝရအတုလ အဂၢမဟာ ဓမၼရာဇာဓိရာဇ မဟာေဒဝီ ဟူေသာ အမည္၊ မိဖုရားၾကီးတို႔၏ အေဆာင္ အေယာင္ႏွင့္ တကြ ကုိယ္လုပ္ အမ်ဳိးသမီး သံုးက်ိပ္ အထိန္းအခ်ီ ခန္႔ရန္း၍ ေရႊေဝါႏွင့္ မြန္ ျမန္မာအမတ္ ဝုိင္းရံျပီးလွ်င္ သီဟသူ မင္းထံ သုိ႔ ပုိ႔ေလသည္။သီဟ သူလည္း မိမိေဖာင္ေတာ္ ထက္မွ လက္လွမ္း ဆီးၾကိဳကာ အင္းဝသုိ႔ ေဆာင္သြားသည္။ 

ရွင္ေစာပု သည္ အျပင္အလ်ာ အေရာင္ အဆင္း ေကာင္းျမတ္ လွေသာေၾကာင့္ သီဟသူမင္း အလြန္ ေလးျမတ္ေတာ္ မူေလသည္။သုိ႔ရာတြင္ မြန္ရာဇာဝင္၊ ေပမူ၊ ပတ္လတ္ပံုႏွိပ္မူႏွင့္ ပီဒဗ်ဴ ရွမစ္တို႔ ျပန္ဆုိသည့္ ဟံသာဝတီမင္းဆက္ ရာဇဝင္မူ မ်ားအရ သိရျပန္ သည္မွာ ရွင္ေစာပုသည္ ဆံေတာ္ရွင္ ဒဂုန္ဘုရားသုိ႔ မၾကာခဏ ႂကြေရာက္ ဖူးေျမွာ္ ေလ့ ရွိသည္။ 

ထိုသုိ႔ အေစာင့္ အေရွာက္ နည္းပါး စြာျဖင့္ ရွင္ေစာ ပုသည္ ဟံသာဝတီႏွင့္ ဒဂုန္သုိ႔ ဘုရားဖူး ရန္ သြားလာေနေၾကာင္းကုိ အင္းဝဘုရင္ ၾကားသိရလွ်င္ မိမိအား ပမာမခ န္႔၍သာ ထုိသုိ႔ အေစာင့္ အေရွာက္ နည္းပါး စြာျဖင့္ သြားလာေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆျပီး ရွင္ေစာပုအား ဖမ္းယူရန္ မင္းနႏၵ သူအား စစ္တပ္ အင္အား လံုေလာက္ စြာျဖင့္ ဒဂုန္အနီး ေတာစခန္း တေနရာသို႔ ေစလႊတ္လုိက္ ေလသည္။ 

ရွင္ေစာပုလည္း ဟံသာဝတီမွ ဒဂုန္သို႔ ဆံေတာ္ ရွင္ဘုရား ဖူးေျမာ္ရန္ ဥပုသ္ေန႔တေန႔တြင္ ယခင္နည္း အတိုင္း ဆင္စီး၍ အေစာင့္ အေရွာက္ နည္းပါး စြာျဖင့္ ထြက္ခြာ လာရာ ဒဂုန္အနီးေတာ စခန္း သုိ႔ ဆုိက္ေရာက္ လာေသာအခါ အဆင္သင့္ ေစာင့္ေနသည့္ မင္းနႏၵသူသည္ စစ္တပ္ျဖင့္ ဝုိင္းရံျပီးလွ်င္ ရွင္ေစာ ပုအား ဆင္ထက္မွ မဆင္းေစဘဲ အသာ အၾကည္ အင္းဝသုိ႔ ေခၚေဆာင္ သြားသည္ ဟု ျဖစ္ေ လသည္။

 ထို အေၾကာင္း အရာႏွစ္ရပ္တြင္ ပထမအေၾကာင္းအရာမွာ ပိုမိုခိုင္လံုျပီး လက္ခံႏိုင္ဖြယ္ ရွိေပသည္။မည္သို႔ ဆိုေစ ရွင္ေစာ ပုသည္ အင္းဝသုိ႔ ပါေတာ္ မူခဲ့ရျပီးလွ်င္ အင္းဝဘုရင္၏ မိဖုရားၾကီး အျဖစ္ ေနခဲ့ရ သည္ကိုကား မြန္၊ ျမန္မာ ရာဇဝင္မ်ား အားလံုးက ေဖာ္ျပၾကေပသည္။

ရွင္ေစာပုသည္ အင္းဝတြင္ မိဖုရားၾကီးတပါးအျဖစ္ စံေနရလင့္ကစား မေပ်ာ္ပိုက္ေပ။ အင္းဝတြင္ သီဟ သူႏွင့္ သံုးႏွစ္၊ မင္းလွငယ္ႏွင့္ သံုးလ၊ ကေလးေတာင္ညိဳမင္းနွင့္ ခုႏွစ္လ၊ မုိုးညွင္းမင္းတရားႏွင့္ သံုးႏွစ္ စုစုေပါင္း ခုနစ္ႏွစ္ ၾကာခဲ့ေလသည္။ ထိုမွ်ေသာ ကာလပတ္လံုး မိဖုရားၾကီး၏ စည္းစိမ္ ခ်မ္းသာကို တပ္မက္ ေမာျခင္း မရွိဘဲ မိမိ၏ေနရင္း ဟံသာဝတီ သုိ႔သာ ျပန္လုိလွ၍ ဒဂုန္ဆံေတာ္ရွင္၏ ေျခေတာ္ ရင္းတြင္ ဥပုသ္ သီတင္း ေဆာက္တည္ ကာ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ အလုပ္တို႔ကုိသာ ေဆာင္ရြက္ေန လိုစိတ္ ျပင္းျပေန ခဲ့ေလသည္။


ဟံသာ ဝတီတြင္ ရွင္ေစာ ပု ရွိစဥ္က သား အမွတ္ စားခဲ့၍ ရဟန္းျပဳေပးခဲ့ေသာ ပိဋကဓရ မည္ေသာ ရဟန္း တစ္ပါးသည္ မယ္ေတာ္ၾကီး အလား ေက်းဇူးၾကီး လွေသာ ရွင္ေစာပု ဟံသာဝတီသုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ ရွိေရးကို ေတြးေတာ အားထုတ္ ခဲ့ေလသည္။ ပိဋကဓရသည္ ရွင္သာမေဏ ဘဝကပင္ ပုဂံသုိ႔ သြားေရာက္ျပီးလွ်င္ ပိဋကတ္သံုးပံုကုိ ငါးႏွစ္မွ် သင္ၾကား တတ္ေျမာက္ ခဲ့၍ ဟံသာဝတီသုိ႔ ျပန္ေရာက္ေသာ အခါ မြန္၊ ဗမာ ႏွစ္ဘာ သာျဖင့္ တရား ဓမၼ ေဟာၾကား ရာတြင္ အလြန္ေက်ာ္ၾကား ေလသည္။ 


ပိဋကဓရသည္ ရွင္ေစာပုအား ကူညီႏိုင္ရန္ ဓမၼဥာဏဘဲြဲဲ႔ အမည္ရွိ အျခားမြန္ရဟန္းတစ္ပါးႏွင့္ တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာျပီးလွ်င္ အင္းဝသုိ႔ ႂကြလာခဲ့ၾကေလသည္။ အင္းဝသို႔ေရာက္လွ်င္ ထိုရဟန္းတို႔ တရားေဟာ အလြန္ေကာင္း သည္ဟု ေက်ာ္ၾကားေလသည္။ ထုိအခ်ိန္ကာလသည္ မုိးညွင္းမင္းတရား လက္ထက္ သကၠရာဇ္ ၇၉၁ ခုႏွစ္ျဖစ္ေပသည္။

ပိဋကဓရတို႔ ေရာက္လတ္လွ်င္ ရွင္ေစာပုသည္ ထိုရဟန္းတို႔ႏွင့္ လွ်ိဳ႔ဝွက္စြာ အဆက္အသြယ္ျပဳလ်က္ ဟံသာဝ တီသုိ႔ ထြက္ေျပးရန္ စီစဥ္သည္။ ထို႔ေနာက္ မိဖုရားၾကီးသည္ ၾကိဳတင္စီစဥ္ထားသည့္အတိုင္း ခ်ိပ္ ရည္ျဖင့္ ေဖာ္စပ္ထားေသာ ေဆးကို ေသာက္ေလလွ်င္ ဝမ္းက အနီအဝါ ေသြးဝမ္းမ်ား က်လတ္သည္။ အထိန္းေတာ္ မ်ားလည္း စိုးရိမ္စြာျဖင့္ မင္းၾကီးအား သံေတာ္ဦး တင္၏။


 ေရာဂါကူးစက္မည္ စိုး၍ ရွင္ေစာပု အခန္းသုိ႔ နန္းတြင္းသူမ်ား မဝင္လိုၾကဘဲ ေရွာင္ရွားေနၾကသည္။ ရွင္ေစာပုလည္း မိမိေဝဒနာၾကီးစြာ ခံစားေနရသျဖင့္ ကံမကုန္မီ ပိဋကဓရႏွင့္ ဓမၼဉာဏတို႔၏ တရားေတာ္တို႔ကုိ နာၾကားလိုသည္ ဟု ေလွ်ာက္ သည္။
မင္းၾကီးလည္း ယံုၾကည္၍ ရဟန္းႏွစ္ပါးအား အခ်ိန္မေရြးပင္ ထြက္ခြင့္ေပးသည္။ အခ်ိန္းအခ်က္ ျပဳထား သည့္ေန႔ တြင္ ပိဋကဓရႏွင့္ ဓမၼဉာဏတုိ႔ ရဟန္းႏွစ္ပါးလည္း သိကၡာခ်၍ သာမေဏအျဖစ္ျဖင့္ ေနၾကသည္။ 


ထိုညဥ္႔ သန္းေခါင္ယံ အခ်ိန္တြင္ အဝတ္အစား ေသတၱာၾကီး တလုံးအတြင္းသို႔ ရွင္ေစာပုအား ဝင္ေစ၍ အဝတ္ အထည္မ်ားျဖင့္ ဖံုးကြယ္ကာ ရဟန္းႏွစ္ပါးတို႔က ေသတၱာကို တဖက္စီဆြဲလ်က္ အခန္းအတြင္းမွ ထြက္သည္။ နန္းေတာ္ တံခါးေစာင့္မ်ား ေမးလွ်ုင္ ရွင္ေစာပု လွဴလိုက္ေသာ ပစၥည္း မ်ားဟု ဆိုသျဖင့္ မည္သုိ႔ မွ် ရွာေဖြျခင္း မျပဳဘဲ လႊတ္လိုက္၏။ ထုိ႔ေနာက္ ျမိဳ႕အေနာက္ လံုးေတာ္ေပါက္မွ ထြက္ကာ ၾကိဳတင္ စီစဥ္ထား သည့္အတိုင္း ရဟန္းႏွစ္ပါးႏွင့္ တကာႏွစ္ေယာက္ တို႔သည္ ရွင္ေစာပုအား ေလွေပၚတင္ျပီးေသာ္ ဟံသာ ဝတီသို႔ စုန္ေျပးေလသည္။

မိုးညွင္း မင္းတ ရားသည္ အမတ္ၾကီးအား ေလွာ္ကား ငါးစင္းႏွင့္ လက္ျပည့္ေလွာ္၍ လိုက္ေစေသာ္လည္း မေတြ႔ရေခ်။ ရွင္ေစာပု တုိ႔လူစုသည္ ေန႔တြင္ ေတာ အတြင္း၌ ပုန္း၍ ညဥ့္ အခါတြင္သာ စုန္ဆင္းၾကသည္။ မုိးညွင္း မင္းတရားလည္း ရွင္ေစာပု သည္ အင္းဝ၌ မေပ်ာ္ ပိုက္သျဖင့္ ေျပးေလ သည္ကို ဆင္ျခင္မိ၍ ရွိေစေတာ့ ဟုဆုိကာ ဟံသာဝတီ အေရာက္ လိုက္လံ တိုက္ခိုက္ျခင္း မျပဳေတာ့ေပ။
ထိုအခ်ိန္တြင္ ဟံသာဝတီ ျပည္၌ ဗညားရံ ထီးနန္းစိုး စံေနသည္။ 


ဗညား ရံသည္ ႏွမေတာ္ ျပန္ေရာက္ လာလွ်င္ ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာ ရွိ၍ နန္းတြင္း၌ အိမ္ေဆာက္ ေနေစသည္။ ရွင္ေစာ ပုသည္ ဟံသာဝတီ ့ျပည္သို႔ ျပန္ေရာကျ္ပီးေနာက္တြင္ ပိဋကဓရႏွင့္ ဓမၼဉာဏတို႔အား ရဟန္းသိကၡာ အသစ္ျပန္ တင္ေပးျခင္း၊ ရဟန္းႏွစ္ပါး သီတင္းသံုးရန္ ေက်ာင္း တေဆာင္ ေဆာက္ေပးျခင္း၊ ရဟန္းသံဃာေတာ္ အမ်ားအျပား ဆြမ္းကပ္ လွဴျခင္း စေသာ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ အမ်ားအျပားကို ျပဳလုပ္ေလသည္။

သကၠရာဇ္ ၈ဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ ဗညားရံ လြန္ေလရာ ရွင္ေစာပု၏ သားေတာ္ ဗညားဗရူး နန္းတက္သည္။ ဗညား ဗရူး လုပ္ၾကံခံရေသာေၾကာင့္ လြန္ျပန္ေသာ္ ရွင္ေစာပု၏ ေမာင္ေတာ္ျဖစ္ေသာ ဗညားက်န္းသည္ ထီးနန္း ရုိက္ရာကို ဆက္ခံသည္။ (မြန္မူတြင္ ဗညားက်န္းေထာဟုဆိုသည္။) ဗညားက်န္းလည္း နန္းသက္ မၾကာရွည္ ေခ်။ ဗညားက်န္း လြန္လွ်င္ ဗညားရံ၏ သားေတာ္ လိတ္မြတ္ေထာ္ (မေမာဟ္ထာဝ္ ရွင္ေစာပု၏ တူေတာ္) နန္းတက္၍ မင္းက်င့္ တရားႏွင့္ မညီသျဖင့္ မႈးမတ္တို႔ လုပ္ၾကံရာ ေျခာက္ လမွ်သာ နန္းစံရေလ သည္။ (မြန္မူတြင္ ခုႏွစ္လဟုဆိုသည္။)


မင္းေမာ္ေဓာ ဟုလည္း ေခၚတြင္ေသာ လိတ္မြတ္ေထာ္၏ ထီးနန္းရိုက္ရာကို အရီးေတာ္ ရွင္ေစာပုက ၈၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆက္ခံ၍ ဟံသာဝတီျပည္ၾကီးအား အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္သည္။ နန္းတက္သည့္အခါတြင္ သက္ေတာ္ ၆ဝ နီးပါး ခန္႔ရွိျပီျဖစ္ရာ ရွင္ေစာပုသည္ ဗညားေထာ (ဗညားထာဝ္) သုိ႔မဟုတ္ မင္းအို ဟူေသာ အမည္ကုိ ခံယူေလ သည္။ ဘုရင္မႀကီးအား ျပည္သူျပည္သားတို႔က ၾကည္ျဖဴႏွစ္လိုၾကသည္တေၾကာင္း၊ ထို႔ျပင္ အထက္ တြင္ အင္းဝတို႔အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခုိက္ေနၾက၍တေၾကာင္း ဘုရင္မၾကီး လက္ထက္တြင္ ဟံသာဝတီ သည္ စစ္မက္ေဘးမွ ကင္းလြတ္ေန၍ ေအးခ်မ္း သာယာေနေလသည္။


ရွင္ေစာ ပုသည္ ဘာသာေရးတြင္သာ ထက္သန္သူျဖစ္ကာ တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ မ်ားစြာ စိတ္အား ထက္သန္ လွသူ မဟုတ္ေခ်။ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္အား ဥာဏ္ေတာ္ တိုးျမွင့္ကာျပဳျပင္ပူေဇာ္သည္။ ဘ၀၏ ေနာက္ပိုင္း ကာလမ်ားတြင္ မိမိအား ဟံသာ၀တီသို႔ ျပန္ေရာက္ေအာင္ ေက်းဖူးျပဳ ခဲ့သည့္ ရဟန္း ႏွစ္ပါး အနက္မွ ဓမၼဉာဏအား လူ၀တ္ လဲေစျပီး သမီးေတာ္ မိတကာ တင္ႏွင့္ လက္ဆက္ေစသည္။


ထို႔ေနာက္ ဓမၼေစတီဘြဲ႔ျဖင့္ အိမ္ေရွ႕အရာေပးကာ ကိုယ္စားအျဖစ္ တိုင္းေရးျပည္ရြာ ကိစၥမ်ားကို လႊဲအပ္ေလ သည္။ မိမိမွာမူ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ ေျခေတာ္ရင္းတြင္သာ တရားဓမၼမ်ားကို ေလ့လာအား ထုပ္ျပီးေန သည္မွာ နတ္ရြာစံသည့္ အခ်ိန္အထိ ပင္ျဖစ္သည္။


ထို႔ေၾကာင့္ ဘုရင္မၾကီးရွင္ေစာပု၏ အုတ္ဂူကို ေရႊတိဂံုဘုရားအနီးတြင္ တည္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရွင္ေစာပု လြန္လွ်င္ သားမက္ေတာ္ ဓမၼေစတီမင္း နန္းတက္ကာ ဟံသာ၀တီထီးနန္းကို စိုးစံသည္။ ထိုမင္းသည္လည္း ျမန္မာ့ သမိုင္းတြင္ သာႆနာေတာ္ သန္႔ရွင္းေရးအတြက္ ျပဳျပင္ေရးမ်ားကို အင္တိုက္ အားတိုက္ျပဳ လုပ္ခဲ့ သည့္ အတြက္ အလြန္ထင္ရွားသည္။

ဘုရင္ မၾကီးသည္ ဇရာလည္း ေထာင္းလာျပီျဖစ္၍ တိုင္းျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ စိတ္ မထက္သန္ေခ်။ ထုိ႔ျပင္ ပင္ကိုယ္ ကပင္ တရားဓမၼ အလွဴဒါနတို႔၌သာ ေမြ႔ေလ်ာ္ခဲ့ သူျဖစ္သည္။ 


ထို႔ေၾကာင့္ ဟံဟာဝတီ ထီးနန္းအား သင့္ေတာ္ သူတဦးကို လႊဲအပ္လုိသည္။ လႊဲအပ္ခံႏိုင္မည့္သူကို ဆင္ျခင္ေရြးခ်ယ္ေသာအခါ ပိဋကဓရ ရဟန္း သည္ ဉာဏ္ပညာ အလိမၼာႏွင့္ ျပည့္စံုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သာလွ်င္ အျခား သူတပါး တုိ႔ မျပဳဝံ့ေသာ အမႈကို ျပဳကာ မိမိအား အင္းဝမွ ဟံသာဝတီအေရာက္ ေဆာင္ ၾကဥ္းႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ထုိ႔ျပင္ ပိဋကဓရ၏ ေက်းဇူးသည္ မိမိအေပၚ၌ ၾကီးမားခဲ့ျခင္းတို႔ကို ေထာက္ထား၍ ပိဋကဓရအား ထီးနန္းလႊဲ အပ္ရန္ မွဴးမတ္တို႔ႏွင့္ တိုင္ပင္ သည္။

 မွဴးမတ္တို႔က သေဘာ မၾကိဳက္ညီ ရွိၾကလွ်င္ လူအမ်ား ေက်ာ္နင္း သည့္ တံတား သစ္သား တိုင္ကို ထုထား သည့္ ဗုဒၶ ရုပ္ပြားေတာ္အား ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္ လာသည့္အခါ ယုတ္ညံ့ သည့္ အသားျဖင့္ ထုထား သည့္အျပစ္ကို ပမာဏ မထားၾကံဘဲ ရွိခိုး ပူေဇာ္သည့္ ပံုပမာကို ေဆာင္၍ ထိုနည္းတူစြာ ဆင္းရဲသား မုဆိုးမသားျဖစ္ေသာ္လည္း ဘုန္းပညာ လကၡဏာႏွင့္ ျပည့္စံုသူ ပိဋကဓရ ဘိကၡဳအား မိမိက ဘုရင္အျဖစ္ ခ်ီးျမွင့္ျခင္းကို မွဴးမတ္တို႔ ၾကည္ျဖဴေလေအာင္္ ဘုရင္မၾကီး ေဆာင္ရြက္ သည္ဟု ဆိုေလသည္။

ဘုရင္မၾကီးသည္ ပိဋကဓရ ဘိကၡဳအား လူထြက္ေစျပီးလွ်င္ သမီးေတာ္ မိပကာေထာ္ႏွင့္ (မိပၠ’ထဝ္) ႏွင့္ စံုဖက္ေပး ၍ အိပ္ေရွ႕အရာႏွင္းသည္။ ၈၂၁ ခုႏွစ္တြင္မူ သမက္ေတာ္အား ဟံသာဝတီ ထီးနန္းကို လႊဲအပ္ေလ သည္။ သမက္ေတာ္ကား ဓမၼေစတီမင္းဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ရာမာဓိမတိမင္းဟူ၍ လည္းေကာင္း ထင္ရွားေလသည္။

မင္းအိုဘဲြ႔ခံ ဘုရင္မၾကီးသည္ ကုသိုလ္ဒါနျပဳေရး၌ စိတ္ဆႏၵျပင္းျပခဲ့သည့္အတိုင္း တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္ေန စဥ္တြင္လည္း ကုသိုလ္ဒါနမ်ား ျပဳခဲ့သည္။ ထိုကုသုိလ္ေတာ္မ်ားအနက္ က်ိဳက္မေရာ (က်ာက္မရဟ္) ဆုေတာင္းျပည့္ ဘုရားၾကီး၌ အလွဴဒါန ျပဳခဲ့ေၾကာင္းကို ထိုဘုရားၾကီး၌ မြန္ဘာသာျဖင့္ ေက်ာက္ စာႏွစ္ခ်ပ္ ကမၺည္းထိုးေစခဲ့သည္။ 

ထုိေက်ာက္စာလာ အေရးပါေသာ အခ်က္မ်ားကား ဆင္ျဖဴရွင္ ဗညား ဦး၏ ေျမးေတာ္ သူ႔ရွင္ဗညာထာဝ္သည္ သကၠရာဇ္ ၈၁၇ ခုႏွစ္တြင္ က်ဳိက္မေရာဘုရား၌ ကုသုိလ္ေကာင္း မႈမ်ားျပဳေၾကာင္း၊ မိမိ၏ အလွဴဒါန၌ ဝုိင္းဝန္း ကူပံ့သူမ်ားအား ၾကီးပြားခ်မ္းသာၾကေစရန္ ေလးနက္စြာ ေမတၱာပို႔၍ ဆုေတာင္းျပီးလွ်င္ မိမိ၏ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈတို႔ကို ဖ်က္ဆီးသူမ်ားအား က်ိန္ထား သည္ကို ေတြ႔ရေလသည္။ 

က်ိဳက္မေရာဘုရားတြင္သာမက အနီးအနားရွိ ေကာ့ဗိန္း(အုိးသည္ ကုန္း) ေက်ာက္ေတာင္ဂူ၊ ဓမၼသတ္ဂူ၊ ခရုံဂူ၊ ေကာ့ဂြမ္းဂူႏွင့္ ဖားကပ္ဂူ အစရွိသည့္ ဂူဘုရားမ်ားတြင္ ခရစ္ ၁၅ ရာစုႏွစ္ အတြင္း ထုလုပ္ထားေသာ ေရွးေဟာင္း ပန္းပုလက္ရာမ်ား ပါရွိသည္ကို ေထာက္ရႈ၍ က်ဳိက္မေရာ အနီးတဝိုက္ရွိ အထက္ပါ ဘုရားမ်ား သုိ႔လည္း ွင္ေစာပု ေရာက္ရွိျပီးလွ်င္ ေကာင္းမႈကုသုိလ္မ်ား ျပဳခဲ့ေသးသည္ဟု ယူဆႏိုင္ေလသည္။

ရွင္ေစာပုသည္ သမက္ေတာ္အား ထီးနန္းလႊဲအပ္ျပီး ေနာက္တြင္ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ျပဳေရးကိုသာ လုံးလံုး လ်ားလ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဟန္ တူေပသည္ ပဲခူး(ဗဂုိး) ဘုရားခုနစ္ဆူ မြန္ေက်ာက္စာအရ ေရွးဟံသာ ဝတီျပည့္ရွင္ မဟာတိႆမင္းၾကီး၏ မိဖုရား သုဘဒၵါေဒဝီ (ဘျဒေဒဝီ) တည္ထားခဲ့ေသာ ဘုရားခုနစ္ဆူတို႔ ပ်က္စီး ယို ယြင္းေနသည္ကို ဒါန သီလ၊ သမာဓိပညာႏွင့္ ျပည့္ စံုေသာ ရွင္ေစာပုမင္းသမီးသည္ မင္းက်င့္ တရား ၁ဝ ပါးကို ေစာင့္ထိန္းေသာ သမက္ေတာ္ ရာမာဓိပတိမင္းႏွင့္ အတူတကြ ထုိပ်က္စီးယိုယြင္းေသာ ဘုရား ခုနစ္ ဆူ တုိ႔ကို ခိုင္ခံ့စြာ ျပန္လည္မြမ္းမံသည္။

သကၠရာဇ္ ၈၃၂ ခုႏွစ္ တပုိ႔တြဲလဆန္း ၁ ရက္ေန႔တြင္ ဓာတ္ေတာ္ေဟာင္းသစ္မ်ားႏွင့္ တကြ ရတနာခု နစ္ပါးတို႔ကို ဌာပနာသည္။ ျပဳေသာကုသိုလ္အဖို႔ကုိ သတၱဝါေပါင္းအား အမွ်ေပးေဝ၍ ထိုကုသုိလ္ေကာင္း မႈေၾကာင့္ သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ျပီးလွ်င္ ထိုေကာင္းမႈသည္ သဗၺညဳတဉာဏ္အတြက္ အေထာက္ အပံ့ျဖစ္ပါေစ ဟု ဆုေတာင္းထားေလသည္။ ရွင္ေစာပု၏ ဘဲြဲ႔ေတာ္ကို ယင္းေက်ာက္စာတြင္ "ၿ၈ီႀတိဘု ဝနာဒိတ် ျပ၀ရ ဓမၼေဇၾတ ေလာက်နာထျပဝရ မဟာ ဓမၼ ရာဇာ ဓိရာ ဇာေဒဝီ" ဟု ကမၺည္းထိုး ထားေလ ရာ အျခားေက်ာက္ စာမ်ားတြင္ ပါရွိ သည့္ ဘဲြဲ႔ ထက္ ျပဝရ ပုိ၍ ပါသည္။


ထို႔ျပင္ ပဲခူး (ဗဂိုး) ခရုိင္ ဘုရားၾကီးရြာရွိ ဘုရားၾကီးကို ရွင္ေစာပုႏွင့္ သမက္ေတာ္တို႔ ျပဳျပင္ မြမ္းမံြ ခဲ့ေၾကာင္း ကို ရွင္ေစာပု လြန္ျပီးသည့္ေနာက္ ၈၄၈ ခုႏွစ္ ေတာ္သလင္းလဆုတ္ ၃ရက္ တနဂၤေႏြေန႔၌ ေရးထိုးခဲ့ေသာ ဘုရားၾကီး ေက်ာက္စာ မ်ားအနက္ ဘုရားၾကီးေက်ာက္စာသည္ အစံုလင္ဆံုးႏွင့္ အရွည္လ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ စာကို စီကံုးေရးသားသူ အမည္ႏွင့့္ ေက်ာက္စာထုသူ ေက်ာက္ဆစ္သမား၏ အမည္ကိုပါ ေဖာ္ျပထား သည္။

ေက်ာက္စာပါ အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား လက္ထက္တြင္ ဂဝံမတိေထရ္သည္ ေရွး ဘဝက ညီေတာ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ သထံုဘုရင္ သီရိမာေသာက (သီဟရာဇာ) မင္းထံ ၾကြေရာက္ေၾကာင္း၊ သီရိမာေသာ ကမင္း၏ ေလွ်ာက္ေတာင္းပန္ခ်က္ အရ ဂဝံပတိေထရ္က ျမတ္စြာဘုရားအား သထံုျပည္သို႔ ပင့္ေဆာင္၍ ျမတ္စြာဘုရား ၾကြလာသည္။


သထံု (သုဓမၼဝတီ> သုဓမၼ>သုဓမ္> သုဓုိမ္> သဓီု> သထံု)ျပည္ရွိ ရေသ့ ေျခာက္ပါး တို႔အား ဆံေတာ္ ဓာတ္တ ဆူစီ ေပးသနား ခဲ့၍ သီရိမာေသာ ကမင္း ကိုမူ ဆံေတာ္ မေပး၊ ေနာက္ ၃၇ ႏွစ္ၾကာ၍ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳ သည့္ အခါ၌သာ သြားေတာ္ ဓာတ္တ ဆူကို ဂဝံပတိေထရ္က သီရိမာေသာကမင္းထံ ေဆာင္က်ဥ္းေပး လိမ့္မည္။ ထိုသြား ေတာ္ဓာတ္ တဆူမွ ၃၃ ဆူ ပြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ (သကၠတ-ဝ်ာေဒဝ>ဗ်ာေဒသ္> ပါဠိတြင္ ဗ်ာဒိတၱဟူ၍လံုးဝမရွိပါ) ေပးခဲ့ေလသည္။


သံုးဆယ့္ခုနစ္ႏွစ္ၾကာ၍ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ျပဳလွ်င္ သြားေတာ္ဓာတ္ကို သီရိမာေသာကမင္း ရရွိသည္။ ဓာတ္ေတာ္ ၃၃ ဆူပြား၍ ေစတီ ၃၃ ဆူတည္ျပီးလွ်င္ ဌာပနာသည္။ ထိုမင္း နတ္ရြာစံ၍ ကာလ ရွည္ၾကာေသာ္ ေစတီမ်ား ပ်က္စီး ယိုယြင္းသည္။ ထိုေစတီမ်ားကို ရာဇာဓိရာဇ္မင္း လက္ထက္ကလည္း ျပဳျပင္ ခဲ့သည္။ ယခု ရွင္ေစာပု လက္ထက္တြင္ ရွင္ေစာပုနွင့္ သမက္ေတာ္တို႔က ျပန္လည္ တည္ ထားေၾကာင္း ကို စာေၾကာင္း ၆၃ ေၾကာင္းျဖင့္ ေရးထုိး ထားေလသည္။

ထို႔ျပင္ သထံုခရုိင္ ေတာင္စြန္းေကလာသ ေတာင္ေပၚ၌ သကၠရာဇ္ ၈၄၈ ခုႏွစ္ တပို႔တဲြလဆန္း (၁)ရက္ ဗုဒၶြဟူးေန႔၌ ေရးထိုးေသာ မြန္ေက်ာက္စာအရ ေက်ာက္စာ၌ ေငြေတာင္ဟုေခၚေသာ ေကလာသေတာင္ရွိ ေစတီေတာ္ ကို ရွင္ေစာပုႏွင့္ သားမက္ေတာ္တို႔ ျပဳျပင္မြမ္းမံေၾကာင္း၊ ထုိေငြေတာင္ရွိ ေစတီသည္ သီရိမာေသာက မင္းရရွိသည့္ သြားေတာ္ ဓာတ္ အစစ္ ကိန္းဝပ္ရာေစတီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုေစတီေတာ္ကို ဟံသာဝတီ မင္း အဆက္ဆက္ တို႔ ျပဳျပင္ မြမး္မံေၾကာင္း၊ ေစတီအနီးတြင္ ရွစ္ေျမွာင့္ ပံုသဏၭာန္ သိမ္ေတာ္ၾကီး တေဆာင္ကုိ လည္းေကာင္း၊ ေကလာသ ဘုရားေစတီအတြက္ ဝတၱက လယ္ယာေျမ တို႔ကို လည္းေကာင္း၊ သားႏွင့္အမိ မင္းႏွစ္ပါးက လွဴဒါန္းေၾကာင္းမ်ား ပါရွိေလသည္။


အထက္ေဖာ္ျပပါ ေက်ာက္စာမ်ားအရ ရာမည ေဒသရွိ ပဲခူး(ဗဂိုး) ခရုိင္ႏွင့္ သထံုခရုိင္အတြင္း၌ ဘုရင္မၾကီး ရွင္ေစာ ပုႏွင့္ သမက္ေတာ္တို႔သည္ ေရွး ေဟာင္း စတီေတာ္မ်ားစြာတို႔ကို ျပန္လည္တည္ထား မြမ္းမံ ခဲ့ေၾကာင္း သိ ရွိရေလသည္။


ဘုရင္မၾကီး ရွင္ေစာပု အမ်ားဆုံး ျပဳျပင္မြမ္းမံ၍ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈ အမ်ားဆံုး ျပဳခဲ့သည္ဟု ယူဆရေသာ ေစတီေတာ္မွာ ဒဂုန္ (ရန္ကုန္)ျမိဳ႕ရွိ ဒဂုန္ဆံေတာ္ရွင္ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ၾကီးေပတည္း။ဘုရင္ မၾကီးသည္ ေရႊတိဂံုဆံေတာ္ရွင္ ေစတီၾကီးအား အလြန္တရာ ၾကည္ညိဳလွ၍ ထိုေစတီေတာ္ၾကီးတြင္ သဒၶြါ တရား ထက္သန္လွစြာျဖင့္ ုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ား ျပဳသည္။ 


သမက္ေတာ္အား ထီးနန္း လႊဲအပ္ျပီး သည့္ေနာက္ တြင္ ဒဂုန္ျမိဳ႔သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းစံျမန္းသည္။ေရႊတိဂံုဘုရားၾကီး၏ အေရွ႔ဘက္ေစာင္းတန္း အလယ္ပစၥယာတြင္ သကၠရာဇ္ ၁၂၄၁ခုႏွစ္ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၈ဝ) တြင္ ေက်ာက္စာဌာနမွ တူးေဖာ္ေတြ႔ရွိေသာ ပါဠိဘာသာ၊ မြန္ဘာသာ ျမန္မာဘာသာတို႔ျဖင့္ ေရးထိုး ထားသည့္ ေက်ာက္စာတိုင္ သံုးတိုင္ရွိသည္။ 

ထုိေက်ာက္စာမ်ားတြင္ ဘုရင္မၾကီး ရွင္ေစာပုနွင့္ သမက္ေတာ္ တုိ႔သည္ ဒဂုန္ဆံေတာ္ရွင္ ေစတီအား မည္ကဲ့သုိ ဉာဏ္ေတာ္ျမွင့္တင္၍ မည္ကဲ့သုိ႔ ျပဳျပင္ မြမ္းမံခဲ့ ပံုမ်ားကို အက်ယ္တဝင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထိုမြန္ေက်ာက္စာတြင္ မြန္ကို(ရၼန္=ရမန္) ဟုေရးထိုး ခဲ့ပါသည္။ မြန္တုိင္းဌာန ရာမညေဒသ၏ မင္းအဆက္ဆက္ တုိ႔သည္ ေစတီေတာ္ၾကီးကို အစဥ္အဆက္ ျပဳျပင္ မြမ္း မံ ခဲ့ၾကသည္။

ထိုေနာက္ ရွင္ေစာပုႏွင့္ သမက္ေတာ္တို႔သည္ သမက္ေတာ္မင္းျပဳေသာ ကာလအတြင္း သားႏွင့္အမိတို႔ စစ္သည္ ဗိုလ္ပါအေပါင္း ျခံရံလ်က္ ဘုရားေျခေတာ္ရင္း၌ ၾကြေရာက္ စံျမန္းျပီးလွ်င္ ၾကီးစြာေသာ အလွဴ ဒါနျပဳၾကသည္။


ေစတီေတာ္ပတ္လည္ရွိ ေခ်ာက္ကမ္းပါးႏွင့္ ခ်ဳိင့္ဝွမ္းမ်ားကုိ ဂဝံေက်ာက္တံုးၾကီးျဖင့္ ဖို႔ေစသည္။ ျမင့္ေသာ ကုန္းေျမ ကို ညီညာေစရန္ တူးညွိေစသည္။ အျပင္ဘက္တို႔တြင္ ဂဝံေက်ာက္တံုးမ်ားျဖင့္စီေစသည္။ ေစတီ ကိုခံေသာ ပစၥယာေပၚတြင္ ေက်ာက္ထီးမ်ားျပဳလုပ္၍ ေရႊခ်သည္။ ပန္းတင္ခံုပစၥယာကို ခါးဖြဲ႔၍ ေက်ာက္ ျဖင့္ျပီး ေသာ ဆီမီးအိမ္တုိ႔ျဖင့္ ပတ္လည္ စီထားသည္ စသည္ျဖင့္ ေရႊတိဂံုေက်ာက္စာ၌ ဆံေတာ္ရွင္အား အထူးတ လည္ မြမ္းမံပံု မ်ားကို ေဖာ္ျပထား သည္။


ဘုရင္မၾကီးသည္ ဒဂုန္ဆံေတာ္ရွင္ျမတ္ကို အလြန္တရာၾကည္ညိဳေတာ္မူသျဖင့္ မိမိ၏ ကိုယ္အေလး ခ်ိန္ျဖစ္ေသာ ေရႊ ၂၅ ပိႆာကုိ မ်က္ပါးခတ္ျပီးလွ်င္ ေစတီေတာ္ၾကီးတြင္ ေရႊသကၤန္း ကပ္လွဴေတာ္မူသည္။ ျမိဳ႔သူ၊ ျမိဳ႔သား တို႔ကလည္း ေရႊပိႆာခ်ိန္ ၅ဝ မွ်ကို ကူ၍ ပူေဇာ္ၾကသည္။ ဘုရင္မၾကီးသည္ ေၾကးခ်ိန္ ၁၇ဝဝ ပိႆာရွိ ေခါင္းေလာင္းၾကီးတစ္လံုးကိုလည္း သြန္းလုပ္ လွဴဒါန္းသည္။ ေစတီေတာ္ၾကီးအတြက္ နယ္ေျမေလးရပ္ လွဴေတာ္မူရာ ထိုနယ္ေျမေလးရပ္မွာ ဤသုိ႔ျဖစ္သည္။

-ေစတီေတာ္မွ အေရွ႕လားေသာ္ က်ဳိက္ကနက္ ဘုရားအထိ
-အေနာက္လားေသာ္ က်ဳိက္ေျမာင္းဘုရားအထိ
-ေျမာက္လားေသာ္ က်ိဳက္မိုးရပ္အထိ

ေတာင္လားေသာ္ က်ဳိက္ႏုတ္ဘုရား (အခ်ဳိ႔က က်ဳိက္သုတ္ဟုလည္း ဆိုသည္) အထိဟူ၍ သတ္မွတ္၍ ဘုရားၾကီး ၏ ဝတၱကေျမအျဖစ္ လွဴေတာ္မူသည္။ ထို႔ျပင္ ဘုရားၾကီး ရင္ျပင္ေတာ္အျပည့္ ေက်ာက္ျပား ခင္းသည္။ ရင္ျပင္ေတာ္အဆံုး ပတ္လည္တြင္ မဟာရံတံတုိင္းခုနစ္ထပ္ ျပဳလုပ္၍ တံတုိင္းမ်ား အၾကားတြင္ အုန္းပင္၊ ထန္းပင္၊ ေပပင္၊ သရက္ ပိႏၷဲ၊ ကံ့ေကာ္ စသည့္ အပင္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို စုိက္ေစသည္။ တံတုိင္းေအာက္ ဆင့္ ေစတီပတ္ဝန္းက်င္တြင္္ ဇရပ္ၾကီးမ်ားကို ေဆာက္လုပ္ေစေလသည္။

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္တြင္ ဘုရင္မၾကီး လွဴဒါန္းခဲ့ေသာ ေကာင္းမႈ၊ အလွဴဒါနမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေစတီေတာ္ၾကီး မ်ား၏သမိုင္းနွင့္ မြန္သမိုင္းတို႔၌ ေဖာ္ျပသည္မွာ ရွင္ေစာပုသည္ ေစတီေတာ္ၾကီးတြင္ ထီးျဖဴေလး စင္း၊ ေရႊသပိတ္ေလးလံုး၊ ေရႊပန္းကန္ ေလးလံုး (ပန္းကန္တလံုးလွ်င္ ဆန္တတင္းခ်က္ ဝင္သည္။) ေငြပန္းကန္ရွစ္လံုး၊ ေရႊဇြန္းေလးစင္း၊ ေငြဇြန္းရွစ္စင္း၊ (ဇြန္းတစင္းလွ်င္ ဆန္တစလယ္ခ်က္ ဝင္သည္။) ဆြမ္းသင္ပုတ္ေတာ္ ၄၄ ခြက္၊ ေရအုိးၾကီးေလးလံုး၊ ေထြးအင္ေလးလံုး၊ ကုလားစည္ေလးလံုးႏွင့္ ေစာင္းတန္း မုခ္ ေလးဘက္ေလးေဆာင္တို႔ကို လွဴဒါန္းခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ ေစတီေတာ္ၾကီး၏ ေဝယ်ာဝစၥ ေဆာင္ရြက္ရန္ တံခါးေစာင့္၊ တံျမက္လွဲ၊ ပန္းတင္သမား၊ ဆီမီးခြက္ ထြန္းသမား စသည္တို႔ကိုလည္း လွဴထား၍ ေစတီေတာ္ၾကီးအား မြမ္းမံျပဳျပင္ရန္ ပန္းထိမ္ဖိုေလးဖိုႏွင့္ ပတ္ဝုိင္းေလး ဝုိင္းကိုလည္း ထားရွိသည္။ ဘုရင္မၾကီးသည္ ေစတီေတာ္ၾကီးအတြက္ ထိုမွ် ျပည့္စံု လံုေလာက္ စြာ လွဴဒါန္းထားျပီးလွ်င္ ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္းလည္း ဥပုသ္သီတင္း ေဆာက္တည္သည္။ အေနာက္ ဘက္ ေစာင္းတန္းမွ ကုန္းေပၚသို႔တက္၍ ဆံေတာ္ရွင္ေစတီေတာ္ၾကီးကို ၾကည္လင္သဒၶါႀကီးမားစြာျဖင့္ ဖူးေျမာ္ ၾကည္ညိဳေလ့ ရွိေပသည္။

ဘုရင္မၾကီး ရွင္ေစာပုသည္ သကၠရာဇ္ ၈၃၄ ခုႏွစ္ သက္ေတာ္ ၇၉ နွစ္တြင္ ဒဂုန္ျမိဳ႔၌ စံေနစဥ္ ကံကုန္ သည္။ ျပည္ေထာင္စု ျမမာရာဇဝင္တေလွ်ာက္တြင္ တစ္ပါးတည္းေသာျပည္ၾကီးရွင္ ဘုရင္မၾကီးေပတည္း။

ခမည္းေတာ္၊ ေမာင္ေတာ္၊ သားေတာ္၊ တူေတာ္ႏွင့္ သမက္ေတာ္တို႔သည္ မင္းခ်ည္းႏွင္နွင္ျဖစ္ၾက၍ ကိုယ္တိုင္လည္း တခ်ိန္က အင္းဝဘုရင္ေလးပါး၏ မိဖုရားအဆက္ဆက္ တင္ေျမွာက္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ ထူးျခား သည့္ မဟာေသြး မဟာဆီ တစ္ပါး ျဖစ္ေပသည္။

ဘုရင္မၾကီး ဒဂုန္တြင္ စံျမန္းစဥ္က ဘုုရင္မၾကီး၏ စံအိမ္ေတာ္သည္ ေရႊတိဂံုအေနာက္ဘက္ရွိ စစ္တပ္ေန ရာျဖစ္ မ ည္ဟု ခန္႔မွန္းရေၾကာင္း ေရႊတိဂံုသမိုင္းတစ္ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ေရႊတိဂံုဆံေတာ္ရွင္ျမတ္၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္၌ ျမိဳ႕နန္းတည္၍ ေဆာက္လုပ္ထားေသာ စံအိမ္ေတာ္၌ အသက္ ထက္ဆံုး ေနထိုင္ျပီးလွ်င္ ဥပုသ္သီလ ေစာင့္ထိန္းကာ တရားဘာဝနာ စီးျဖန္းေလ့ရွိသည္။ ေရႊေတာင္ၾကီး ပမာ ေရႊေရာင္တဝင္းဝင္းႏွင့္ တင့္တယ္သပၸာယ္စြာ ရွိေနေသာ ဆံေတာ္ရွင္ေစတီၾကီးကို ဇရာေရာ ဂါ ဖိစီး၍ ဇိဝိေျႏၵခ်ဳပ္လုဆဲခါနီးအထိ သမာဓိ တည္စြာျဖင့္ အာရုံျပဳကာ လက္အုပ္ခ်ီ၍ ၾကည္ညိဳျမတ္ႏုိး ရွိခိုးလ်က္ပင္ ကံေတာ္ကုန္သည္ ဟု ဆိုၾကေလသည္။

ဘုရင္မၾကီး နတ္ျပည္ စံလြန္ေသာ အခါတြင္ အေလာင္းေတာ္ကို ဟံသာ ဝတီသုိ႔ ျပန္ မယူဘဲ ဘုရင္မၾကီး ေပ်ာ္ေမြ႔ သည့္ ဒဂုန္(ရန္ကုန္) တြင္ သျၤဂိဳ ဟ္ခဲ့သည္။

ဒဂုန္ျမိဳ႕ ေျမနီကုန္း ရဲတပ္စခန္းႏွင့္ စမ္းေခ်ာင္းအၾကားတြင္ ရွင္ေစာပုကုန္းဟု ယေန႔တုိင္ ေခၚေဝၚေန ၾကေသာ အရပ္ရွိ ရာ ထို အရပ္သည္ ရွင္ေစာပု ၏ သခၤ်ဳိင္းေတာ္ ရွိရာ အရပ္ဟု ယူဆ ၾကသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္၊ ၀င္ဆာလမ္း ကိုလည္း ရွင္ေစာပု လမ္းဟု ယေန႔ တုိင္ မည့္ေခၚ ေလသည္။

ဘုရင္မၾကီး အသံုးျပဳခဲ့သည္ဟုဆိုေသာ ေရႊေခါင္းေဆာင္းတစ္ခုကို လန္ဒန္ျမိဳ႕ဝိတိုရိယႏွင့္ အယ္လ ဗတ္ျပ တုိက္ၾကီးတြင္ ယေန႔တုိင္ ျပသ ထားေလသည္။
____________________________________
Myanmar faCeb()()k Society ၏ စာမ်က္ႏွာမွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။



ေဖ့ဘုတ္မွ ျပန္လည္မွ်ေ၀ပါသည္။

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on



နယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရးသမား ေတာပုန္းႀကီး ဗိုလ္စံဖဲ
==================================
 

(မက္ေဆ့ကေန ေတာင္းဆိုထားတာေလးပါ)

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ ဆုေတာ္ေငြ အထုတ္ခံရသည့္ ပုဂၢိဳလ္သံုးဦးမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ဆရာစံ ႏွင့္ ဗိုလ္စံဖဲ တို႔ျဖစ္သည္။ ထိုသံုးဦးထဲတြင္ ပထမဆံုး ဆုေတာ္ေငြ အထုတ္ခံရသူမွာ ဗိုလ္စံဖဲျဖစ္သည္။
ဗိုလ္စံဖဲကို ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၆၇ ခုႏွစ္ တန္ခူးလျပည့္ေက်ာ္ ၁၀ ရက္ေန႔ (၁၉၀၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္) အဂၤါေန႔တြင္ သာစည္ၿမိဳ႕ နယ္ ဂံုညင္းႏြယ္ဘြဲ႕ျခား႐ြာ၌ အဘဦးဖိုးသိန္း၊ အမိေဒၚစံမယ္တို႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။ ဦးဖိုးသိန္း ေဒၚစံမယ္တို႔တြင္ သားသမီး ခုနစ္ေယာက္ (မသင္း၊ မေအးခ်မ္း၊ ကိုသူေတာ္၊ မေစာခင္၊ ကိုစံဖဲႏွင့္ မေစာ႐ွင္) ႐ွိရာ ကိုစံဖဲမွာ ႏို႕ညႇာျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ မိဘမ်ားသည္ ဂံုညင္းႏြယ္ဘြဲ႕ျခား႐ြာမွာ အေ႐ွ႕ဘက္ မဲေတာ႐ြာသို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့သည္။ စံဖဲ၏ ေယာက္ဖ ကိုလံုးသည္ သာစည္ၿမိဳ႕သားေရကုမၸဏီပိုင္႐ွင္ ဂ်ာမန္အမ်ိဳးသား မစၥတာတရစ္ထံတြင္ အလုပ္၀င္လုပ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မစၥတာတရစ္က စံဖဲကို ေမြးစား၍ ေက်ာင္းထားေပးသည္။ ၄ တန္းသာ ေနခဲ့သည္။ စံဖဲကို မစၥတာ တရစ္က အမဲလုိက္ရာသို႔ ေခၚ၍ ေသနတ္ပစ္သင္ေပးခဲ့ရာ မ်ားမၾကာမီ စံဖဲသည္ လက္ေျဖာင့္ေသနတ္သမားပမာ ေသနတ္ပစ္ကၽြမ္းက်င္သြားသည္။

ယင္းေနာက္ စံဖဲသည္ မဲေတာ႐ြာမွ ဦးစံလွ ေဒၚမယ္လွတို႔၏ သမီး မသိန္းရင္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့သည္။ မသိန္းရင္သည္ ႐ုပ္ရည္ေခ်ာေမာလွပသျဖင့္ ႐ြာ၏ ကြမ္းေတာင္ကိုင္ျဖစ္သည္။ မသိန္းရင္ကို မဲေတာရြာသူႀကီး ဦးရာပိုင္၏ သား ငပုဆိုသူက တဖက္သတ္ခ်စ္ႀကိဳက္ေနရာ မသိန္းရင္ကို စံဖဲလက္ထပ္ယူခဲ့သျဖင့္ စံဖဲအေပၚ မေက်မနပ္ျဖစ္ေနသူျဖစ္သည္။

ထိုစဥ္အတြင္း သာစည္ျမိ့ဳတြင္ဓါးျပမႈတစ္ခုတြင္ ဓားျပမ်ားထံမွ တူမီးေသနတ္တစ္လက္သိမ္းဆည္းရမိသည္။ ထိုေသနတ္မွာ သားေရကုမၸဏီပိုင္႐ွင္ မစၥတာတရစ္ အိမ္မွ ေပ်ာက္သြားေသာ ေသနတ္ျဖစ္ေနသည္။ ဤတြင္ ငပုက နယ္ခ်ဲ႕ပုလိပ္ႏွင့္ေပါင္းကာ စံဖဲအား မသကၤာမႈျဖင့္ ေခ်ာက္တြန္း၍ ေထာင္ ၆ လ ခ်လုိက္သည္။ စံဖဲ ပထမအႀကိမ္ မတရားခံလုိက္ရျခင္းျဖစ္သည္။

စံဖဲေထာင္က်ေနခိုက္ အႀကံသမား ငပုက မသိန္းရင္အား အရယူလုိ၍ မသိန္းရင္၏ မိဘမ်ားကို အမ်ိဳးမ်ိဳးဒုကၡေပး၍ ႏွိပ္စက္ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ မသိန္းရင္အား စံဖဲထံ ကြာ႐ွင္းစာေတာင္းခိုင္းၿပီး မသိန္းရင္အား သိမ္းပိုက္လုိက္သည္။ စံဖဲသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ ငပု၏ မတရားမႈခံလုိက္ရျပန္သည္။

မဲေတာသူႀကီးသား ငပုသည္ စံဖဲေထာင္က်ေနစဥ္အတြင္း ဇနီးအား မတရားသိမ္းပိုက္သည္ကို မေက်နပ္ႏိုင္ေသးဘဲ အဂၤလိပ္အလိုေတာ္ရိ အရာ႐ွိအခ်ိဳ႕ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ စံဖဲေထာင္မွ ျပန္လြတ္ခ်ိန္တြင္ ျပန္လည္ဒုကၡေပးမည့္ရန္မွ ေၾကာက္႐ြံ႕သည့္အတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္သည့္အေနျဖင့္ အက္တူးလူဆိုးစာရင္း၀င္ျဖစ္ရန္ လာဘ္ေပးဖန္တီးထားသည္။ တဖန္ စံဖဲအား မဲေတာ႐ြာ၌ ျပန္လည္ေနထိုင္ခြင့္မေပးဘဲ သဲေတာၿမိဳ႕နယ္ ဆူးပန္းေက်း႐ြာသို႔ အက္တူးစာရင္း၀င္လူဆိုးအျဖစ္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ထားရန္ စီမံထားခဲ့သည္။ ဤသည္မွာ စံဖဲအား တတိယအႀကိမ္ မတရားမႈျပဳခဲ့မႈပင္ ျဖစ္သည္။

ဤသို႔ သံုးႀကိမ္တုိင္တုိင္ မတရားျပဳခံရသျဖင့္ စိတ္နာက်ည္းေနေသာ စံဖဲသည္ ေထာင္မွလြတ္၍ သာဂရ႐ြာေရာက္ေနေသာ စံဖဲအား ရာဇ၀တ္အုပ္ ဦးညီေမာင္သည္ ၁၉၂၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ဖမ္းဆီး၍ စစ္ေဆးရန္ သာဂရသူႀကီး ဦးလာဘအိမ္သို႔ ေခၚေဆာင္လာသည္။ သူႀကီးကေတာ္ ေဒၚနန္းႏြယ္က ရာဇ၀တ္အုပ္စားရန္ ေျမပဲေလွာ္ႏွင့္လက္ဖက္ရည္ၾကမ္းခ်ထားရာ စံဖဲက ဆာဆာႏွင့္ ေကာက္ယူစားလိုက္ရာ ဤတြင္ ရာဇ၀တ္အုပ္ဦးညီေမာင္က “ေဟ့ေကာင္ ဒါလူစားတဲ့အစာကြ မင္းလိုတရားခံလူမ်ိဳး စားဖို႔ ခ်ထားတာမဟုတ္ဘူး” ဟူ၍ ေငါက္လုိက္သည္။ ထို႔ေနာက္ ရာဇ၀တ္အုပ္ ဦးညီေမာင္က စကၠဴေတာင္းသျဖင့္ သူႀကီးကေတာ္ အခန္းထဲ၀င္သြားစဥ္ စံဖဲသည္ စိတ္မထိန္းႏိုင္ေတာ့ဘဲ သူႏွင့္ ႏွစ္ေတာင္ကြာေလာက္တြင္႐ွိေသာ သူႀကီးေထာင္ထားသည့္ ဓါးကိုယူ၍ လက္ထိပ္ခတ္ထားေသာ လက္ႏွစ္ဖက္ျဖင့္စံုကိုင္၍ ဦးညီေမာင္ကို ခုတ္သတ္လုိက္သည္။ အေစာင့္အျဖစ္ လုိက္ပါလာေသာ ပုလိပ္ငၾကြယ္မွာလည္း စံဖဲ၏ဓါးခ်က္မိ၍ ထြက္ေျပးသြားသည္။

ထိုေန႔မွစ၍ စံဖဲသည္ ၀ရမ္းေျပးေတာပုန္းျဖစ္သြားေလ၏။ ထိုအခါ ဗႏၶဳလသတင္းစာတုိက္က အထူးသတင္းေထာက္မ်ားလႊတ္၍ စံဖဲသတင္းကို ဗႏၶဳလတြင္ အပတ္စဥ္ တခမ္းတနား ထည့္သြင္းရာ စံဖဲသတင္းသည္ ဟိုးေလးတေက်ာ္ ျဖစ္သြားေတာ့သည္။ အစိုးရက စစ္ပုလိပ္မ်ားလႊတ္ကာ စံဖဲကို ဖမ္းခိုင္းသည္။ မမိ။ ဖမ္းေလ၊ မမိေလျဖစ္၍ တျဖည္းျဖည္း ၾကာလာေသာအခါ စံဖဲသည္ ဆုေငြ ၅၀၀၀ ထုတ္ထား ရေသာ ၀ရမ္းေျပးေတာပုန္းျဖစ္လာသည္။ ထိုသို႔ စံဖဲသတင္းႀကီးေနစဥ္ ဗႏၶဳလသတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္တုိ႔က ‘စံဖဲဒုိင္ယာရီ” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ‘စံဖဲဇာတာေဗဒင္ေဟာစတမ္း” ဟူ၍ တဖံု စံဖဲသတင္းကို အပ္ခ်စရာမက်န္ေအာင္ တခမ္းတနား ေရးၾကေလသည္။ စံဖဲဓါတ္ပံု၊ စံဖဲမိခင္ဓါတ္ပံု၊ စံဖဲေနရစ္ခဲ့ေသာ ေက်ာင္းပံု စသျဖင့္ စံုလွသည္။ ပုသိမ္ဦးဘေသာ္ ဆိုသူကလည္း အဂၤလိပ္ဒ႑ာရီပါ ‘ေတာပုန္းႀကီးေရာ္ဘင္ဟု’ အေၾကာင္းကို ဘာသာျပန္၍ ဗႏၶဳလသတင္းစာတြင္ အပတ္စဥ္ထည့္ကာ စံဖဲကို ခ်ီးေျမႇာက္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ လူဆိုးႀကီးစံဖဲႏွင့္ ပုလိပ္ရာဇ၀တ္ဆိုင္ရာဘြဲ႕ ေလးခ်ိဳ႕း’ ေခါင္းစဥ္တပ္၍-

ေၾသာ္… ၾကငွာန္းမေအးေပဘူ႕၊ ၀ရမ္းေျပးကိုလ၊ ဖမ္းေပးသူမေပၚလာသျဖင့္၊ ေအာ္ခါသာ ပုလိပ္မင္းတို႔ရယ္က၊ ေၾကာ္ျငာစာ တဆိတ္ႏွင္းတဲ့ျပင္၊ စိတ္တြင္းဘေလာင္ဆူသည့္၊ အေမာင္လူစံုေထာက္ႀကီးတို႔မွာပဲ အေခ်ာင္ယူကာ ႏံုသေလာက္ခရီးမွာေတာ့၊ တုန္ေၾကာက္၍ ၿငီးပံုတကယ္ဟာမို႔၊ နတ္႐ြာမွာ တညံညံသဲေပတဲ့၊ ထယ္ထယ္၀ါ၀ါ ငစံဖဲကိုလ ဆလံႀကဲကာ မယွဥ္ႏုိင္ဘူ႕၊ တမင္မႈိင္ကာ ခက္လွသည့္အခင္းေတြႏွင့္၊ ရင္ဆုိင္လာလွ်င္ လက္ရမခြင္းတာေၾကာင့္၊ သတင္းမလွလို႔ ျပည္နဂရာမွာ ေနာ္ဗ်ာ၊ ေၾသာ္ အရင္းပထမေတာ့ ဖ်င္းၾကေပတာ’ ဟူ၍ ေရးသားကာ စံဖဲကို ဂုဏ္ျပဳထားေလသည္။

ထို႔ေနာက္ “ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးႏွင့္ စံဖဲဘြဲ႕ ေလးခ်ိဳ႕း” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ -

“အခါတာ႐ွည္တေဘာင္သံမလြဲေပဘူ႔၊ အညာသာစည္မွာ ေမာင္စံဖဲရယ္က၊ ေျဗာင္အမွန္ႀကဲပါလို႔၊ ႏွိပ္စက္လွ်င္ အတန္ၾကာ (အို႔… ဗ်ာ) ေအာင္လံမစြဲတာေၾကာင့္၊ ပုလိပ္ဘက္မွာျဖင့္ မႀကံသာ။ ေၾသာ္…. ၄င္းအတြက္ကယ္ေၾကာင့္၊ ေဒါင္းကနက္မ်ားျဖင့္၊ ေမာင္းႏွက္သလို ဆူဆူညာ၍ လူတကာစိတ္မွာ မေအးေအာင္ပ၊ ကူပါ ကူပါ ဘိတ္စာေပးသည္သို႔၊ ထိတ္စရာအေရးေနာ္ဖန္ လာႀကံဳတဲ့အျပင္၊ ျမန္မာဘံုမွာ ပါ၀ါျဒပ္ေတြနဲ႔၊ ျပန္ကာလွန္ကာ တုန္သလို ဆာအမတ္ရယ္က၊ ႐ြာရပ္တြင္ တခါေမႊသည့္၊ အညာေျပ “ငစံဖဲ” ကိုလ၊ (မင္းတို႔ပုလိပ္) မဆလာေတြဟာ အမွန္မရဲတယ္လို႔၊ ရန္ပြဲလိုေအာ္ခါ မန္၍ ေၾကာ္ျငာအတန္တန္ခ် လ်က္ႏွင္းတာေၾကာင့္ စေလ်ာ္႐ွာျပန္ငါ့လက္ထက္ တြင္းမွာျဖင့္၊ စိတ္ပ်က္ပါတယ္ သိပ္႐ွက္စရာ သတင္းရယ္လို႔၊ အက်ဥ္းေတြသမို႔ ဗဟိုနာဂရာမွာ ေနာ္ဗ်ာ ေၾသာ္…. ယြန္းဓေလ့ငယ္ႏွင့္ ဖ်င္းၾကေပတာ” ဟူ၍ စံဖဲအေရးေၾကာင့္

ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီး ႐ွက္ေလဟန္ျဖင့္ စံဖဲကို ထပ္၍ ခ်ီးက်ဴးထားၾကျပန္ေလသည္။

ထုိမွ်မကေသး ဗႏၶဳလသတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္တုိက္ပိုင္႐ွင္္ ဗႏၶဳလဦးစိန္က ‘သတိုးစိန္’ ကေလာင္ခြဲျဖင့္ စံဖဲအေၾကာင္းကို ၀တၳဳေရး၍ ခ်ီးေျမႇာက္ခဲ့ျပန္သည္။ စံဖဲ၀တၳဳေၾကာ္ျငာပံုကိုၾကည့္ပါ။ “မ႐ြံ႕မထိတ္၊ ျခေသၤ့စိတ္ႏွင့္၊ ထိတ္ထိတ္ ႀကဲ သတၱိခဲ၊ အာဇာနည္စံဖဲ၀တၳဳ” ဟူ၏။ (၁၄-၁၁-၂၇) ထုတ္ ဗႏၶဳလသတင္းစာတြင္လည္း “စံဖဲဘယ္မွာလဲ” (ဒုတိယတြဲ) ၀တၳဳေၾကာ္ျငာကို ေတြ႕ရေသးသည္။

ထိုမွ်မကေသး ဆရာက်င္ခဲ(ေရႊတိုင္ညႊန့္ဖခင္)ႏွင့္ နန္းေတာ္ေ႐ွ႕ ဆရာတင္တို႔ကလည္း “စံဖဲသီခ်င္း” ကိုေရး၍ တိုင္းျပည္ကို ျဖန္႔လုိက္ေသးသည္။ ဤသို႔ ျဖင့္ စံဖဲသတင္းသည္ ေတာ႐ြာအႏွံ႕ပ်ံ႕၍ စံဖဲသီခ်င္းသည္ လူထုႏႈတ္ဖ်ား၀ယ္သီးေနေတာ့သည္။ စံဖဲကို က႐ုဏာျဖစ္သူတို ့ကလည္း မ႐ွား။ “သင္းကေလး မတရားတာကို မခံႏုိင္လြန္းလို႔ ဒီလိုျဖစ္ရတာ” ဟူ၍ က႐ုဏာပြားကာ ခြင့္လႊတ္ၾကေလသည္။ လူထုက စံဖဲသြားလာလႈပ္႐ွားမႈ ကို ၄င္းအား အႏၱရာယ္ျဖစ္မည္စိုး၍ သို၀ွက္ထားၾကသည္။

ထိုသို႔ စံဖဲကို က႐ုဏာျဖစ္သူတို႔အထဲတြင္ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းလည္း ပါေလသည္။ စံဖဲ၏ သတၱိကို ခ်ီးက်ဴး၍ ဇာတိမာန္လည္း ျဖစ္ရေလသည္။ ထိုအခါ ဆရာႀကီးသည္ စံဖဲႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ “ပံုေတာ္ႏုိင္ေမာ္ကြန္းဋီကာ” တြင္လည္းေကာင္း၊ ‘တ႐ုတ္ဒီပနီ ေဆာင္ပါးမ်ား” တြင္လည္းေကာင္း စံဖဲအေၾကာင္းေဆာင္းပါးကို ေရးေလသည္။ ဆရာႀကီးသည္ ဓူ၀ံမဂၢဇင္းတြင္ ‘စံုေတာ္မူမွာတမ္း’ အမည္ျဖင့္ စံဖဲ၏ မ်ိဳး႐ိုးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေၾကာင္းကို ေရးသား၍ ဇာတိမာန္ျဖစ္လုိက္ေသးသည္။

ဆရာႀကီးသည္ “လူမွာအမ်ိဳး၊ ၾကက္မွာအ႐ိုး” ဟူေသာ စကားအတုိင္းမ်ိဳး႐ိုးကိုအလြန္ ေလးစားသူျဖစ္သည္။ ထုိ႔အျပင္ ဆရာႀကီးပိုမိုေလးစားဟန္ ႐ွိေသာ မ်ိဳး႐ိုးမွာ ေ႐ွးျမန္မာမင္းလက္ထက္က အမႈထမ္း၊ အရာထမ္း၊ မင္းမ်ိဳး၊ မွဴးမတ္မ်ိဳးတို႔ျဖစ္သည္။ မည္သူသည္ မည္သည့္အမတ္ႀကီး၏ အဆက္အႏြယ္ျဖစ္သည္ဟု ၾကားလုိက္ရလွ်င္ ဆရာႀကီးသည္ ေ႐ွးျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္ကို လြမ္းလာတတ္ေလသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ၿမိဳ႕လုလင္မွ အဂၤလိပ္ကို ေတာ္လွန္ခဲ့ေသာ ဦးမင္းေရာင္၏ ေျမးျဖစ္သည္ဟု ၾကားလုိက္ရေသာအခါ ဆရာႀကီးသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ေတာ္လွန္ေရးမ်ိဳး႐ိုးေပပဲဟု ပိုမိုၾကည္ညိဳေလးစားေလသည္။ ဆရာႀကီးစိတ္သည္ ျမန္မာ့သမိုင္းကို ႏွစ္သက္ေသာစိတ္၊ ထို႔အျပင္ သမုိင္းပါ ေ႐ွးျမန္မာမ်ားကို ေလးစားေသာစိတ္ အားထားတတ္ေသာ စိတ္မ်ိဳးျဖစ္ေလသည္။

စံဖဲသည္ ျမင္ကြန္းျမင္းခံုတုိင္အေရးက ျမင္ကြန္းတို႔ဖက္က ပါ၀င္တုိက္ခုိက္ခဲ့ေသာ ျမင္းတပ္ဗိုလ္၏ ေျမးျဖစ္သည္ကို သိရျပန္ေသာအခါ ဆရာႀကီး ဇာတိမာန္ျဖစ္ရျပန္ေလသည္။ စံဖဲသည္ မ်ိဳး႐ိုးအရ သတၱိေကာင္းသူကေလးဟု ခ်ီးက်ဴး၍ ေဘးကင္းပါေစဟုလည္း က႐ုဏာအစြမ္းျဖင့္ ေမတၱာပို႔သခဲ့ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆရာႀကီးသည္ စံဖဲဘြဲ႕ကဗ်ာမဟာေလးခ်ိဳးတြင္ -

“ေၾသာ္… သရဲေဘာ္ေသြးဟာက မနဲေသာအကေလးေပေပါ့၊ မဲေတာေမြး႐ွာသနဲ႔ ေ႐ွးျမန္မာအခါ႐ွိစဥ္က၊ ဇာတိအမ်ိဳးပါ ႐ိုးရာစစ္ျပန္ေတာ့၊ ျမန္မာျပည္ကိုးစရာအဆိုးမွာတကယ္လို႔၊ သတိုးမဟာဓမၼရာဇာအဆူဆူႏွင္း အပ္ဘူးေပတဲ့၊

အဖိုးျမန္မာျဖစ္သူ ျမင္းတပ္မွဴးေပမို႔ တဦးမွာ ေအာင္လံစြဲေနက်၊ ေမာင္စံဖဲဆိုတာ ဒါယကာႀကီးေျမးေပမို႔

ေသြးအေျခအေနစစ္စရာ က႐ိုဏ္းေတြႏွင့္၊ ေ၀းတေျမေခတ္သာတဲ့ စစ္ကိုင္းဆီက မစၥတာမႈိင္းႀကီး ဟို႔ႏွယ္သည့္ႏွယ္ ၾကားရျပန္ေတာ့၊ တပည့္သူငယ္အားမွာအျပစ္ဘယာမညႇိဳးေစဘို႔၊ ေမတၱာပို႔ကာ ဆရာသနားမိတဲ့ျပင္” ဟူ၍ ဖြဲ႕ဆိုခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ စံုေတာ္မူမွာတမ္း၌လည္း စံဖဲဘြဲ႕ေလးဆစ္တြင္-

“ရဲေသာဇာနည္၊ မဲေတာသာစည္တဲ့႐ွင့္

ပေ၀အခါဆီ အျဖစ္မွန္းျပန္ေတာ့၊ ေျပဌာနီအသစ္ဖန္းကိုမွ

ေခတ္ႏြမ္းေအာင္ တမင္တြန္းခဲ့တဲ့၊ ျမင္ကြန္းစံသူပုန္ထစဥ္က

ဂုဏ္ျပမည္ ဗ်ဴဟာဆင္ေတာ့၊ အသူရာဘုရင္၀တႎကဆင္းေအာင္ပ

သူဇာသခင္အ႐ွိန္ရတဲ့၊ ဣႏၵသနင္းတြင္မွ

ကၽြန္ရင္း၀ိ႐ုဠ္အမတ္လိုပ၊ တ႐ွိဂုဏ္ျဒပ္အတည္အရည္အခ်င္းရယ္ႏွင့္၊

ေၾသာ္…. မဟာသမၼတေတြနဲ႔၊ အာဏာပါဏာျပႏုိင္တဲ့

ျမန္မာ့ေခတ္ကတခိုမွာ၊ မာဃစစ္ဗိုလ္နဲ႔လဲမယြင္းေပဘု

ႀကံဳးေဆာင္ကာ၊ ႐ုန္းေတာင္လို႔ က်င္းခဲ့တဲ့

(အမယ္မင္း) န၀င္းစိတ္ကယ္ႏွင့္၊ မင္းျဒပ္မ်ိဳ႕မေသးေစဘို႔၊

ယင္းအရပ္က အခ်ိဳ႕ေ႐ြးလုိက္ေတာ့၊ (ေၾသာ္) အတင္းသတ္ဖို႔ျဖတ္ဖို႔ ေသြးရယ္ဆင့္၊ (ကိုစံဖဲမွာေတာင္၊ ျမင္းတပ္ဗိုလ္ေျမး။”

ဟူ၍ ေရးဖြဲ႕ခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္မွစ၍ စံဖဲသတင္းသည္ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ဟိုးေလးတေက်ာ္ျဖစ္သြားသည္။ အဂၤလိပ္ကို မုန္းတီးေသာ ျပည္သူလူထု ကလည္း အဖိအႏွိပ္ခံ စံဖဲ၏သတၱိကို ခ်ီးမြမ္းလာၾကသည္။

စံဖဲသည္ သာဂရ႐ြာမွ ထြက္ေျပးၿပီး ေတာပုန္းဘ၀ျဖင့္ တစ္႐ြာတည္းသား ငနီ၊ ခ်စ္ေကာင္း၊ ကံႀကီးေမာင္တို႔ႏွင့္အတူ ေတာပုန္းဘ၀ျဖင့္ အဂၤလိပ္အလိုေတာ္ရိလက္ပါးေစမ်ားအား ဒုကၡအမ်ိဳးမ်ိဳးေပးေတာ့သည္။ ပုလိပ္စိန္႐ိုး၏ ျမင္းႏွင့္ေသနတ္အား အိမ္ေပၚတက္သိမ္းျခင္း၊ ႏွမ္းကန္သူႀကီး ဦးပန္းရည္၏ ေသနတ္အား လုယူျခင္း စသည္မ်ား ကို ဆက္တုိက္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

စံဖဲသည္ မယားခိုးငပုအား သတ္ရန္အတြက္ အတင့္ရဲစြာ သာစည္ၿမိဳ႕ေပၚထိ တက္ေရာက္လာသည္။ စံဖဲသည္ သာစည္နယ္ပိုင္၀န္ ေထာက္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ အိမ္ေ႐ွ႕အနီးမွ ေသနတ္ပစ္ေဖာက္ ထြက္သြားေလ့႐ွိသည္။ သတၱိ႐ွိၿပီး လက္ေျဖာင့္တပ္သားစံဖဲကို ပုလိပ္တို႔က ထြက္၍ မတုိက္၀ံ့ဘဲျဖစ္ေနသည္။ စံဖဲသည္ မယားခိုးငပုအား မသတ္ရေသာအခါ မဲေတာ႐ြာေန ငပု၏ အစ္မေတာ္သူ မပုအား ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔ ညက ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္သတ္သြားရာ ပုလိပ္တို႔လည္း မ်က္လံုးျပဴးၾကရသည္။ စံဖဲအား အမိဖမ္းႏိုင္သူအား ဆုေတာ္ေငြ ၅၀၀၀ က်ပ္ ထုတ္ထားေသာ္လည္း မည္သူမွ် မဖမ္း၀ံ့ဘဲ ျဖစ္ေနသည္။

ဤကဲ့သို႔ ဆုေတာ္ေငြ ထုတ္ျပန္သည္ကို တန္ျပန္သည့္အေနျဖင့္ စံဖဲကလည္း မယားခိုးငပုႏွင့္ သာစည္နယ္ပိုင္၀န္ေထာက္တို႔၏ ဦးေခါင္းကို ရ႐ွိေအာင္ မိမိအားကူညီလွ်င္ ဆုေတာ္ေငြ ၁၀၀၀ က်ပ္ေပးမည္ဟု (၁၀)တန္ေငြစကၠဴတြင္ေရး၍ သာစည္ၿမိဳ႕ပိုင္႐ုံးတြင္ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ကပ္ထားေလသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ စံဖဲက အဂၤလိပ္အစိုးရအား စိန္ေခၚရာမွ ဗိုလ္စံဖဲအမည္တြင္ခဲ့သည္။

ေတာပုန္းႀကီးစံဖဲသည္ ေတာပုန္းဘ၀တြင္ မဲေတာ႐ြာမွ ခ်စ္သူ မေငြႏုအိမ္သို႔ ညအခါ လာေလ့႐ွိေၾကာင္း သတင္းရ႐ွိထားေသာ မိတၳီလာအပိုင္မွ ရာဇ၀တ္အုပ္၀န္ေထာက္ကေလး ေအာင္ေက်ာ္မိုး၊ ရာဇ၀တ္အုပ္ ဦးေ႐ႊခဲ၊ ရာဇ၀တ္အုပ္ ဦးေ႐ႊေအာင္နွင့္ ပုလိပ္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား သည္ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔ ညတြင္ မဲေတာ႐ြာသို႔ စံဖဲအား ဖမ္းဆီးရန္ေရာက္႐ွိလာၾကသည္။

မဲေတာ႐ြာ႐ွိ ၄င္း၏ခ်စ္သူေနအိမ္သို႔အလာ ပုလိပ္အဖြဲ႕ႏွင့္ ဗိုလ္စံဖဲတို႔ ရင္ဆုိင္တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ၊ ရာဇ၀တ္၀န္ေထာက္ ေအာင္ေက်ာ္မိုးမွာ လက္တြင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာ ရ႐ွိၿပီး ပုလိပ္တပ္သားခ်စ္မိုးမွာ ဗိုလ္စံဖဲလက္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးသြားေလသည္။ ဗိုလ္စံဖဲသည္ မည္သည့္ဒဏ္ရာမွမရ႐ွိဘဲ လြတ္ေျမာက္သြားသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဗိုလ္စံဖဲသည္ ေတာပုန္းဘ၀ျဖင့္ ေက်ာက္ဆည္ခ႐ိုင္၊ ရမည္းသင္းခ႐ိုင္၊ မိတၳီလာခ႐ိုင္အတြင္း သြားလာလႈပ္႐ွားၿပီး အဂၤလိပ္တို႔၏ လက္နက္တုတ္ပုလိပ္တပ္ဖြဲ႕အား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ဒုကၡေပးေလသည္။

ဗိုလ္စံဖဲသည္ ဤကဲ့သို႔ စစ္ပုလိပ္မ်ား၊ စံုေထာက္မ်ား ၀န္းရံခ်ထားသည့္ၾကားမွ ႐ုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာင္း၍ သာစည္ၿမိဳ႕ေပၚတက္၍ ဆံပင္ညွပ္ျခင္း၊ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ျခင္း၊ ေညာင္ရမ္းေစ်းသြားျခင္း၊ ေ႐ႊဂူႀကီးဘုရားပြဲလာျခင္း စသည္ျဖင့္ ၀င္ေရာက္သြားလာကာ ပုလိပ္မ်ားအား လက္တစ္လံုးျခားလွည့္စားသြားေလ့႐ွိသည္။

ဗိုလ္စံဖဲသည္ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔ညတြင္ ေ႐ႊရင္ေမွ်ာ္ဘုရားပြဲသို႔လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႀကိဳတင္သတင္းလႊင့္ထားသည္။ အစိုးရဘက္မွ ေ႐ႊရင္ေမွ်ာ္ဘုရားပြဲအတြင္း ပုလိပ္မ်ားထူထပ္စြာ လံုၿခံဳေရးခ်ထားလုိက္သည္။ ဗိုလ္စံဖဲသည္ ႐ုပ္ဖ်က္၍ ေ႐ႊရင္ေမွ်ာ္ဘုရားအား ေအးေအးေဆးေဆး ဖူးေျမာ္ကာ ပန္းဆီမီးကပ္လွဴပူေဇာ္၍ ဘုရားေ႐ႊခ်ကာ ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားရာ မည္သူမွ် မသိလုိက္ေခ်။ ဗိုလ္စံဖဲသည္ အေ၀းေရာက္မွ ေသနတ္ေဖာက္၍ အသံေပးမွ စံဖဲ ပြဲေတာ္တြင္းသို႔ လာသြားေၾကာင္း ပုလိပ္တို႔ သိ႐ွိၾကရသည္။

ဗိုလ္စံဖဲအား ထုတ္ျပန္ထားေသာ ဆုေတာ္ေငြကို မက္၍ လိုင္စင္ေသနတ္ကိုင္ထားသူ ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕မွ နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရအလုိေတာ္ရိ ေ႐ွ႕ေန ဦးေ႐ႊဗ်ိဳင္းႏွင့္ စာေရးႀကီး ဦးသက္ထြန္းတို႔သည္ စံဖဲအား ဖမ္းရန္ သာဂရ႐ြာမွ ဦးသက္ထြန္း၏ ညီတ၀မ္းကြဲ ကိုကံစ၏အိမ္သို႔ လာေရာက္ စုေ၀းၾကသည္။ ထိုေန႔ကား ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ ေမလ ၅ ရက္ေန႔ျဖစ္သည္။ ထိုသတင္းကို ဗိုလ္စံဖဲၾကားထားသည့္အတြက္ ကိုကံစ၏ အိမ္ကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ရာ ေ႐ွ႕ေနႀကီး ဦးေ႐ႊဗ်ိဳင္းမွာ ဆုေငြမရလုိက္ဘဲ စံဖဲလက္ခ်က္ျဖင့္ အသက္ပါသြားခဲ့သည္။ စာေရးႀကီး ကိုသက္ထြန္း၊ ကိုကံစတို႔မွာ ဒဏ္ရာရၿပီး ကိုသက္ထြန္း၏ ဇနီး မပုမွာ အေခ်ာင္ေသဆံုးသြားခဲ့ေလသည္။

ေတာပုန္းႀကီးဗိုလ္စံဖဲ၏ ရဲစြမ္းသတၱိေၾကာင့္ နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရမွာလည္း သိကၡာက်ဆင္းၿပီးရင္း က်လာကာ လံုၿခံဳေရးပါ ထိခိုက္လာသျဖင့္ သာစည္တြင္ ပုလိပ္တပ္ဖြဲ႕မ်ားစုေပါင္း၍ စီမံခ်က္ခ်ကာ အမိအရ ဖမ္းဆီးေရးအတါက္ ျမင္းစီးပုလိပ္တပ္ဖြဲ႕မ်ားျဖင့္ ေတာနင္းပိုက္စိပ္တုိက္ ႐ွာေဖြၾကေတာ့သည္။

ဗိုလ္စံဖဲလြတ္ေျမာက္ေနကာ အစိုးရအား အမ်ိဳးမ်ိဳးေႏွာင့္ယွက္ေနသျဖင့္ ၾကြက္မႏိုင္က်ီမီးႏွင့္႐ွိဳ႕ဆိုသလို စံဖဲ၀င္ထြက္သြားလာရာ ေက်း႐ြာမ်ားကိုလည္း အစိုးရက အမ်ိဳးမ်ိဳးႏွိပ္ကြပ္ေတာ့သည္။ ဗိုလ္စံဖဲအား ဖမ္းဆီးႏုိင္ေရးအတြက္ ေက်း႐ြာမ်ားတြင္ လာေရာက္တပ္စခန္းခ် ေနေသာ စစ္ဗာရီစစ္ပုလိပ္မ်ားအတြက္ ထင္း၊ ေရ၊ ၾကက္ ဟင္းခ်က္စရာ ေန႔စဥ္ေပးပို႔ေနရ႐ုံမွ်မက လွည္းကူလီ၊ လူကူလီလုိက္ရလြန္းသျဖင့္ ေက်း႐ြာသားတို႔သည္ မိမိအလုပ္ကိုမိမိ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ေခ်။ ထို႔အျပင္ ဗိုလ္စံဖဲထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္သြားျခင္းသည္ သာဂရ႐ြာသားမ်ား သူႀကီးကို အကူအညီမေပးျခင္းေၾကာင့္ဟု ဆိုကာ ေက်း႐ြာအက္ဥပေဒပုဒ္မ (၁၃)အရ တ႐ြာလံုးကို ဒဏ္ေငြ ၆၆၅ က်ပ္ ဒဏ္႐ိုက္ေတာ့သည္။ ထိုစဥ္က ယင္းဒဏ္ေငြသည္ အလြန္၀န္ေလးေသာ ကိစၥျဖစ္သည္။

ယင္းေနာက္ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ ၾကာသပေတးေန႔က်ပ္ သာစည္ၿမိဳ႕နယ္ ေမာင္းမဆည္႐ြာအနီး ေတာထဲတြင္ ေသနတ္ေခါင္းအံုး၍ ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖင့္ လဲေနေသာ ဗိုလ္စံဖဲကို အစိုးရတပ္မ်ားက ေတာနင္း႐ွာေဖြရာ ႐ွာမေတြ႕ဘဲျဖစ္ေနရာ ဗိုလ္စံဖဲက ပုလိပ္ကို လက္ယပ္ေခၚၿပီး `ငါစံဖဲျဖစ္တယ္´ ဟု သူကိုယ္တုိင္ အဖမ္းခံရမွ ဖမ္းမိေတာ့သည္။ အစိုးရအစြမ္းေၾကာင့္ ဖမ္းမိျခင္းမဟုတ္ဘဲ ငွက္ဖ်ားေရာဂါေၾကာင့္သာ ဖမ္းမိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေတာပုန္းႀကီးဗိုလ္စံဖဲ၏ အမႈကို မိတၳီလာၿမိဳ႕တရား႐ုံးတြင္ တရားသူႀကီး မစၥတာမက္ကေနာ ဦးေဆာင္၍ တစ္ႏွစ္ၾကာ စစ္ေဆးခဲ့သည္။ ေတာပုန္းႀကီးဗိုလ္စံဖဲအမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ေသာ ကံႀကီးေမာင္ႏွင့္ငနီတို႔ကို အားေပးကူညီပူးေပါင္းမႈျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ (၄၁) ႏွစ္စီ က်ခံရန္ စီရင္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္း အယူခံ၀င္၍ ကံႀကီးေမာင္အား ေထာင္ဒဏ္တသက္တကၽြန္း (ႏွစ္ ၂၀) ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ေပး ခဲ့သည္။

ဗိုလ္စံဖဲအား ျပစ္မႈထင္႐ွားသည္ဟုဆိုကာ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၁ ရက္ေန႔ နံနက္ ၆း၃၀ နာရီတြင္ ျမင္းၿခံေထာင္က်ပ္ ႀကိဳးေပးကြပ္မ်က္လိုက္ေလသည္။ (ဇြဲသန္းသွ်င္ (သံုးဆယ္) ေရးသားေသာ `ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းႏွင့္ေတာပုန္းႀကီစံဖဲ´ ေဆာင္းပါး (ေမာ္နီတာဂ်ာနယ္ ၁၉-၆-၂၀၁၁) ၌ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ သမုိင္းသုေတသနဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ေ၀ေသာ `ျမန္မာ့ရက္စဥ္သမိုင္း´ ပထမတြဲ စာမ်က္ႏွာ ၂၅၂ ၌ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁ရက္ေန႔ဟူ၍လည္းေကာင္း မွားယြင္းစြာ ေဖာ္ျပထားသည္။)

ဗိုလ္စံဖဲသည္ ကြယ္လြန္စဥ္က အသက္ ၂၂ ႏွစ္ သာ ႐ွိေသးသည္။ မည္သို႔ဆိုေစ… နယ္ခ်ဲ႕ၿဗိတိသွ်အစိုးရ အုပ္စိုးေနေသာ ကိုလိုနီေခတ္၌ ပထမဆံုးဆုေတာ္ေငြ အထုတ္ခံရသည့္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးသမား ဗိုလ္စံဖဲ၏ မတရားမႈအတြက္ ေခါင္းငံု႕မခံဘဲ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ရင္ဆုိင္တုိက္ခိုက္ခဲ့ေသာ သူ၏ သတၱိကို ဂုဏ္ျပဳရမည္ျဖစ္ေပသည္။

စာကိုး
(၁) ဇြဲသန္းသွ်င္ (သံုးဆယ္) `ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းႏွင့္ေတာပုန္းႀကီစံဖဲ´ ေဆာင္းပါး (ေမာ္နီတာဂ်ာနယ္ ၁၉-၆-၂၀၁၁)
(၂) ကို္တင္လႈိင္ (မိတၳီလာ) `နယ္ခ်ဲ႔အစိုးရ၏ ပထမဆံုးဆုေငြအထုတ္ခံရသည့္ ေတာ္လွန္ေရးသမား စံဖဲ´ (ေမာ္နီတာဂ်ာနယ္ ၆-၁၁-၂၀၁၁)
(၃) ဦးဟုန္၀မ္ `သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းႏွင့္စံဖဲ´ တကၠသိုလ္ပညာပေဒသာစာေစာင္ တြဲ-၆၊ အပိုင္း-၄၊ ၁၉၇၁။
(၄) သန္း၀င္းလႈိင္၊ အႏွစ္ခ်ဳပ္ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္ ပထမအတြဲ၊ ပညာေ႐ႊေတာင္စာေပ၊ ပထမအႀကိမ္ ၂၀၁၀။
(၅) L.U.G. Tripp, Boh San Pe and Other Glimps of life in Burma, Bombay, Mody’s Diamond Printing Works,1944.
(၆) မာဂဓီသာစည္၊ နယ္ခ်ဲ႔ေတာ္လွန္ေရးသမားႀကီးဗိုလ္စံဖဲ၊ ရန္ကုန္၊ စာေပဗိမာန္၊ ၁၉၉၉။
 
 
facebook မွ ျပန္လည္မွ်ေ၀ပါသည္။

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on

foot binding (aka Lotus Feet). ေျခစည္းျခင္း။ 






ငယ္ငယ္တုုန္းက ေျခေသးတရုုတ္မ ဆိုုတာ ၾကားဖူးတယ္။ ေျခေထာက္ေသးလိုု. ေခၚတယ္ထင္တာ။ အမွန္က တရုုတ္ျပည္မွာ ေျခစည္းတာကိုု ခုုေခတ္မွာ ေဒါက္ျမင့္ဖိနပ္စီးသလိုု သေဘာထားၾကတာပါ။ တန္ဖိုုးၾကီး ဖန္စီေဒါက္ျမင့္ဖိနပ္ အျမင့္ၾကီးစီးတာကိုု ခုုေခတ္မွာ ပိုုက္ဆံတတ္ႏိုုင္ျခင္း ခ်မ္းသာျခင္းရဲ့ အမွတ္အသားတခုုလိုု သေဘာထားၾကတယ္။ အဲ့ဒီေခတ္တုုန္းကလည္း ေျခေထာက္ေလး ခၽြန္ေနတာ (မသြားႏုုိင္ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုုင္ မေျပးႏိုုင္တာ) ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနရလိုု. အခန္.သားထိုုင္ေနရတယ္ဆိုုတဲ့ social status တခုုကိုုျပခ်င္လိုု.ျဖစ္ပါတယ္။ တရုုတ္ေယာက်္ားေတြကလည္း အဲလိုုေျခေလး ေသးခၽြန္ျပီး ေနမွ အရမ္း attractive ျဖစ္တယ္ လက္ထပ္ဖိုု.သင့္ေတာ္တယ္လိုု. ယူဆၾကတယ္ဆိုုပဲ။

ေျခစည္းတာ ဘယ္ေလာက္ေခတ္စားလဲဆိုုရင္ ဆင္းရဲတဲ့မိသားစုုတစုုမွာ သမီးအၾကီးဆံုုးေမြးရင္ ေျခစည္းျပီး ပစားေပးထားရပါသတဲ့။ ေနာက္ေမြးလာတဲ့ သမီးေလးမ်ားက လယ္ထဲဆင္း ေကာက္စိုုက္ အလုုပ္ၾကမ္းလုုပ္ျ႔ပီး အဲဒီေျခေသးမကိုု လုုပ္ေကၽြးရပါတယ္။ ေျခမစည္းတဲ့မိန္းကေလးမ်ား အျမင့္ဆံုုးျဖစ္ရင္ေတာင္ မယားငယ္(cocubine) ေလာက္ပဲျဖစ္ၾကရပါသတဲ့။

မိန္းကေလးငယ္ငယ္ (၄နွစ္ကေန ၉ နွစ္)အရြယ္ကေန ေျခစည္းဖိုု. ဆံုုးျဖတ္ျပီးရင္ ပထမဆံုုးအဆင့္က ေျခေထာက္ကိုု ေရေနြးေတြ တိရိစၦာန္ေသြးေတြနဲ. ေဆးျမစ္ေတြနဲ.ေဆးျ႔ပီး နွိပ္နယ္ေပးရပါသတဲ့။ ျပီးရင္ ေနာက္တဆင့္ကေတာ့ ေျခမကလဲြဲလိုု. က်န္တဲ့ေျခေလးေခ်ာင္းစလံုုးကိုု ခ်ဳိးလိုုက္ရပါတယ္။ ျပီးရင္ အဝတ္နဲ. တရက္ကိုု သံုုးေလးနာရီစီ နွစ္ခ်ီျပီး စည္းထားလိုုက္တာပါပဲ။ ျပီးရင္ ေသးႏိုုင္သမွ် အေသးဆံုုး ဖိနပ္ကိုုစီးေပးထားပါတယ္။ အဲလိုုနဲ. ေျခေထာက္အရွည္ ေလးလက္မေလာက္ပဲရွိတဲ့အထိ စည္းရပါတယ္။

တရုုတ္ၾကီးေတြ ဘာလိုု. ေျခစည္းတာၾကိဳက္သလဲဆိုုရင္ ေျခစည္းတဲ့ အမ်ုုိးသမီးတေယာက္က လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ေျခမေလးပဲ ေထာက္ေထာက္ျပီးေလွ်ာက္ရတာဆိုုေတာ့ ျမန္ျမန္လည္း မေလွ်ာက္နိုုင္ ယိုုင္တိုုင္ယိုုင္တိုုင္နဲ. ယိမ္းႏြဲ.ျပီး (မလဲေအာင္) ေလွ်ာက္ၾကတာကိုု သူတိုု.က အၾကိဳက္ေတြ.ပါတယ္ (ခုုေခတ္ ပင္ဆယ္လ္ဟီးလ္စီးသလိုုေပ့ါ)။ အဲဒါကိုုပဲ erotic ျဖစ္တယ္လိုု. ယူဆၾကပါသတဲ့။ခ်င္မင္းဆက္ (Qing Dynasty) က sex manual (အလဲ့ တယ္လာပါလား) မွာဆိုုရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ. စည္းထားတဲ့ေျခနဲ. (ေျခအိပ္ဝတ္ျပီးမွေပါ့) ကစားတဲ့နည္း ၄၈ မ်ဳိးေတာင္ပါတယ္လိုု.ဆိုုပါတယ္။ တကယ့္ foot fetish သမားေတြ။ ေနာက္တခုုက အဲလိုုေျခစည္းတဲ့ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ဟာ ဘာ အိမ္မွဳကိစၥမွ လုုပ္ဖိုု.မလြယ္ပါဘူး။ ဘယ္မွလဲ မသြားရမလာရေတာ့ ေယာက်ၤားေတြက စိတ္ခ်တယ္ပါတယ္တဲ့။ ဒီမိန္းမ ဘယ္မွေျပးလိုု.မရဘူး ငါပိုုင္ျပီေပါ့ေလ။

ဒီေျခအိပ္ကိုု ခၽြတ္လိုုက္ရင္ေတာ့ သူတိုု.ၾကိဳက္ခ်င္မွၾကိဳက္ပါလိမ့္မယ္။ က်န္တဲ့ေျခေလးေခ်ာင္းက ေကာက္ေကြ.ျပီး ေျခဖဝါးမွာကပ္ေနတာဆိုုေတာ့ အဲ့အထဲကိုု ေရနဲ.စင္ေအာင္ေဆးဖိုု.ရာမလြယ္တဲ့အတြက္ မွဳိေတြတက္ျပီး နံေစာ္ေနတာပါပဲတဲ့။ တသက္လံုုး disable ျဖစ္သြားတာမ်ဳိးပါ။ ေနာက္ပိုုင္း anit footbinding campaign ေတြလုုပ္ျပီးမွ တျဖည္းျဖည္းေနာက္ပိုုင္းေပ်ာက္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။ အလွအပအတြက္ အဆင့္အတန္းတခုုအတြက္ လက္ေကာင္းေျခေကာင္းေတြ အဓိပၺါယ္မရွိ က်ဳိးခဲ့ၾကရတာေပါ့။


 ေဖ့ဘုတ္ေပၚမွ ဖတ္ရသမွ်ကို ဗဟုသုတအျဖစ္ ျပန္လည္မွ်ေ၀ပါသည္။

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on Sunday, March 30, 2014

ျမန္မာစစ္တပ္ ရာထူးအဆင့္အေခၚအေ၀ၚမ်ား

=========================









(၁) တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ Commander in Chief of Defense Services

(၂) ဒုတိယတပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ Deputy Commander in Chief of Defense Services

(၃) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ Commander in Chief (Army)

(၄) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ (ေရ) Commander in Chief (Navy)

(၅) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ (ေလ) Commander in Chief (Air)

(၆) စစ္ေရးခ်ဳပ္ Adjutant General

(၇) စစ္ေထာက္ခ်ဳပ္ Quartermaster General

(၈) တပ္မေတာ္စစ္ေဆးေရး အရာရွိခ်ဳပ္ Defense Services Inspector General

(၉) တပ္မေတာ္ေလ့က်င့္ေရး အရာရွိခ်ဳပ္ Chief of Armed Forces Training

(၁ဝ) တပ္မေတာ္ စစ္ဘက္ေရးရာ လံုျခံဳေရး အရာရွိခ်ဳပ္ Military Affairs Security (Chief)

(၁၁) စစ္ဦးစီးအရာရွိခ်ဳပ္ (ၾကည္း) Chief of Staff (Army)

(၁၂) စစ္ဦးစီး အရာရွိခ်ဳပ္ (ေရ) Chief of Staff (Navy)

(၁၃) စစ္ဦးစီး အရာရွိခ်ဳပ္ (ေလ) Chief of Staff (Air)

(၁၄) စစ္ရာထူးခန္႔ခ်ဳပ္ Military Appointments General

(၁၅) စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္ Judge Advocate General

(၁၆) တြဲဖက္စစ္ေရးခ်ဳပ္ Vice Adjutent General

(၁၇) တြဲဖက္ စစ္ေထာက္ခ်ဳပ္ Vice Quartermaster General

(၁၈) တပ္မေတာ္ တပ္ထိန္းခ်ဳပ္ Provost Marshal

(၁၉) စစ္လက္နက္ပစၥည္းညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Ordinance

(၂ဝ) စစ္အင္ဂ်င္နီယာ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Military Enginerring

(၂၁) ေဆးဝန္ထမ္း ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Medical Services

(၂၂) ဆက္သြယ္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Signal

(၂၃) ပစၥည္းဝယ္ယူမႈ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Defense Services Procurment

(၂၄) ျပည္သူ႔စစ္ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ား ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of People Militias and Frontier Forces

(၂၅) ျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရးႏွင့္ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of People Relation and Psychological Welfare

(၂၆) ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Resettlement

(၂၇) ေလ့က်င့္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Military Training

(၂၈) သံခ်ပ္ကာယႏၲရားတပ္ဖြဲ႔ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Armor

(၂၉) အေျမာက္တပ္ဖြဲ႔ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Director of Artillery

(၃ဝ) တုိင္းမႉး Command Commander

(၃၁) တပ္မမႉး Division Commander

(၃၂) စစ္ဗ်ဴဟာမႉး Tectical Operation Command

(၃၃) လက္ေထာက္စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္ Assistant Judge Advocate General

(၃၄) တပ္ရင္းမႉး Commanding Officer

(၃၅) ဒုတိယ တပ္ရင္းမႉး Second in Command

(၃၆) စစ္ဦးစီးအရာရွိ (ပထမတန္း) General Staff Officer Grade I

(၃၇) စစ္ဦးစီးအရာရွိ (ဒုတိယတန္း) General Staff Officer Grade II

(၃၈) စစ္ဦးစီးအရာရွိ (တတိယတန္း) General Staff Officer Grade III

(၃၉) တပ္ေရးဗိုလ္ၾကီး Adjutant

(၄ဝ) တပ္ေထာက္ဗိုလ္ၾကီး Quarter Master

(၄၁)ေထာက္လွမ္းေရးအရာရွိ Intelligence Officer

(၄၂) ဆက္သြယ္ေရးအရာရွိ Signal Officer

(၄၃) ေဆးမႉး Medical Officer

(၄၄) ေဆးလက္ေထာက္ အရာခံဗိုလ္ Medical Assistant

(၄၅) တပ္ရင္းတပ္ေထာက္ အရာခံဗိုလ္ Regimental Quarter Master Sergeant

(၄၆) ႐ုံုးအုပ္ၾကီး Head Clerk

(၄၇) တပ္ၾကပ္ၾကီးစာေရး Sergeant Clerk

(၄၈) တပ္စာရင္းကုိင္ Unit Accountant

(၄၉) ဗိုလ္ေလာင္း Cadet

(၅ဝ) အလုပ္သင္ဗိုလ္ Apprentice

***********************

(၁) ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး Senior General

(၂) ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး Vice Senior General

(၃) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး General

(၄) ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး Lieutenant General

(၅) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ Major General

(၆) ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ Brigadier General

(၇) ဗိုလ္မႉးၾကီး Colonel

(၈) ဒုတိယ ဗိုလ္မႉးၾကီး Lieutenant Colonel

(၉) ဗိုလ္မႉး Major

(၁ဝ) ဗိုလ္ၾကီး Captain

(၁၁) ဗိုလ္ Lieutenant

(၁၂) ဒုတိယ ဗိုလ္ Second Lieutenant

(၁၃) အရာခံ ဗိုလ္ Warrant Officer I

(၁၄) ဒုတိယအရာခံ ဗိုလ္ Warrant Officer II

(၁၅) တပ္ခြဲ တပ္ၾကပ္ၾကီး Quarter Master Sergeant

(၁၆) တပ္ၾကပ္ၾကီး Sergeant

(၁၇) တပ္ၾကပ္ Corporal

(၁၈) ဒုတပ္ၾကပ္ Lance Corporal

(၁၉) တပ္သား Private

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on Saturday, March 22, 2014




ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိလမ္းမ်ား၏ ယခင္အမည္မ်ား
=======================

၁။ ဒါလဟုိဇီလမ္း (Dalhousie Road) = မဟာဗႏၶဳလလမ္း
၂။ ဘားလမ္း (Barr Street ) = မဟာဗႏၶဳလပန္းျခံလမ္း
၃။ လြစၥ္လမ္း (Lewis Street) = ဆိပ္ကမ္းသာလမ္း
၄။ ဖယ္ရာလမ္း (Phayre Road) = ပန္းဆုိးတန္းလမ္း
၅။ မဂိုလမ္း (Mogul Road) = ေရႊဘံုသာလမ္း
၆။ ကာနယ္လမ္း (Canal Street) = အေနာ္ရထာလမ္း (လမ္းမေတာ္ က်ဳံႀကီးနား)
၇။ ဖေရဇာလမ္း (Fraser Road) = အေနာ္ရထာလမ္း (ေက်ာက္တံတား၊ ပန္းဘဲတန္းအနီး ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္)
၈။ စထရန္းလမ္း (Strand Road) = ကမ္းနားလမ္း
၉။ စပတ္လမ္း (Sparks Road) = ဗုိလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္း
၁၀။ ေသာ္မဆင္လမ္း (Thompson Road) = ဗုိလ္တေထာင္ဘုရားလမ္း
၁၁။ ေမာင္ေထာ္ေလးလမ္း (Maung Htaw Lay Street) = ဗိုလ္ဆြန္ပက္လမ္း
၁၂။ ေကာ္မရွင္နာလမ္း (Commissioner's Road) = ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္း (ရန္ကုန္ေဆး႐ံုႀကီးေရွ႕လမ္း)
၁၃။ ေမာင့္ဂိုမာရီလမ္း (Montgomery Road) = ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္း
၁၄။ ဘဂိုးဒါးလမ္း (Pagoda Road) = ေရႊတိဂံုဘုရားလမ္း
၁၅။ အက္ဒြပ္လမ္း (Edward Street) = ကုန္ေစ်းတန္းလမ္း
၁၆။ ေဂၚဒြင္လမ္း (Godwin Road) = လမ္းမေတာ္လမ္း
၁၇။ ခရစ္လမ္း (Christ Street) = ဗိုလ္ျမတ္ထြန္းလမ္း
၁၈။ ေယာက္လမ္း (York Street) = ေယာမင္းႀကီးလမ္း
၁၉။ စေတာ့ကိတ္လမ္း (Stockade Road) ႏွင့္ ဂ်ဴဒါအီစကယ္လမ္း (Judah Ezekiel Road) = သိမ္ျဖဴလမ္း
၂၀။ ေမာင္ခုိင္လမ္း (Maung Khaing Street) = ဗုိလ္ရြဲလမ္း
၂၁။ ဟယ္လ္ပင္လမ္း (Halpin Road) = ျပည္ေထာင္စုရိပ္သာလမ္း
၂၂။ ကင္းဘဲလ္လမ္း (Campbell Road) = ငါးထပ္ႀကီးဘုရားလမ္း
၂၃။ ဒတ္ဖရင္လမ္း (Dufferin Road) = စႏၵကူးလမ္း
၂၄။ ကုတ္ကုိင္းလမ္း (Kokine Road) = ကမၻာေအးဘုရားလမ္း
၂၅။ မဂ်စ္လမ္း (Masjid Road) = သမိန္ဗရမ္းလမ္း
၂၆။ လန္ကက္စတာလမ္း (Lancaster Road) = န၀ေဒးလမ္း
၂၇။ မစ္ရွင္လမ္း (Mission Road) = အလံုလမ္း
၂၈။ ပ႐ုမ္းလမ္း (Prome Road) = ျပည္လမ္း
၂၉။ စတီဗင္ဆန္လမ္း (Stevenson Road) = လွည္းတန္းလမ္း
၃၀။ ဗိုးလ္လမ္း (Voyle Road) = ဦး၀ိစာရလမ္း
၃၁။ ၀င္ဒါမီယာလမ္း (Windermere Road) = သံလြင္လမ္း
၃၂။ ၀င္ဆာလမ္း (Windsor Road) = ရွင္ေစာပုလမ္း

၃၃။ ကီလီလမ္း = ၀ါးတန္းလမ္း (လမ္းမေတာ္)
၃၄။ ေမာ္တင္လမ္း = လမ္းသစ္လမ္း (လမ္းမေတာ္)
၃၅။ စိန္ဂၽြန္းလမ္း = မင္းရဲေက်ာ္စြာလမ္း (လမ္းမေတာ္)
၃၆။ ေအာလီဖင္းလမ္း = ေရႊေတာင္တန္းလမ္း (လမ္းမေတာ္)
၃၇။ စတီဘင္ဆင္လမ္း = လွည္းတန္းလမ္း (လမ္းမေတာ္)
၃၈။ လတၱာလမ္း = လသာလမ္း (လသာ)
၃၉။ ကရစၥလမ္း = စဥ့္အုိးတန္းလမ္း (လသာ)
၄၀။ ဂြတၱလစ္လမ္း = ဆရာစံလမ္း (ဗဟန္း)
၄၁။ လင့္ခ္လမ္း = ေရႊဂံုတုိင္လမ္း (ဗဟန္း)
၄၂။ ေလာင္း၀စ္လမ္း = အင္းယားၿမိဳင္လမ္း (ဗဟန္း)
၄၃။ ဂြတၱလစ္ရိပ္သာလမ္း = သာယာ၀တီလမ္း (ဗဟန္း)
၄၄။ ၀ိတုိရိယအဲဗင္းနယူးလမ္း = ဂ်ဳိးျဖဴလမ္း (ဗဟန္း)
၄၅။ ကင္းေဂ်ာ့အဲဗင္းနယူးလမ္း = ကြမ္းျခံလမ္း (ဗဟန္း)
၄၆။ ခ်င္းေခ်ာင္းအဲဗင္းနယူးလမ္း = ကေမၻာဇလမ္း (ဗဟန္း)
၄၇။ ရဲဒီယာအဲဇင္းနယူးလမ္း = ၀ကၤာဘာလမ္း (ဗဟန္း)
၄၈။ ဟာမစ္တစ္လမ္း = သာသနာ့ရိပ္သာလမ္း (ဗဟန္း)
၄၉။ တာ၀ါလိမ္းလမ္း = ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပတိုက္လမ္း (ဗဟန္း)
၅၀။ ေမာင့္ပုလဲဆင့္လမ္း = ပုလဲလမ္း (ဗဟန္း)
၅၁။ ပတ္လိန္းလမ္း = နတ္ေမာက္လမ္းသြယ္ ၁ လမ္း (ဗဟန္း)
၅၂။ ပတ္အဲဗင္းနယူးလမ္း = နတ္ေမာက္လမ္းသြယ္ ၂ လမ္း (ဗဟန္း)
၅၃။ ကြန္ဘုိေကးရွင္းလမ္း = ဘဲြ႕ႏွင္းသဘင္လမ္း (ကမာရြတ္)
၅၄။ ခ်န္စလာလမ္း = အဓိပတိလမ္း (ကမာရြတ္)
၅၅။ စိန္ဗင္ဆင့္လမ္း = ေဇာတိကလမ္း (ကမာရြတ္)
၅၆။ မာတင္အဲဗင္နယူးလမ္း = ခေပါင္းလမ္း (ကမာရြတ္)
၅၇။ နစ္ကလပ္အဲဗင္းနယူး = ႏွင္းပန္းလမ္း (ကမာရြတ္)
၅၈။ ပီတာလမ္း = ၾကယ္ျပာလမ္း (ကမာရြတ္)
၅၉။ အာတီးယားလမ္း = သီရိမဂၤလာလမ္း (ကမာရြတ္)
၆၀။ ေကာ္ပိုေရးရွင္းလမ္း = စည္ပင္လမ္း (ေက်ာက္တံတား)
၆၁။ ရွပ္ဇရပ္ဇ္လမ္း = ဘဏ္လမ္း (ေက်ာက္တံတား)
၆၂။ စိန္မိုက္ကယ္လမ္းက်ယ္ = မဏိေမခလာလမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၃။ စိန္မိုက္ကယ္ ၁ လမ္း = ေရတြင္းကုန္း ၁ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၄။ စိန္မိုက္ကယ္ ၂ လမ္း = ေရတြင္းကုန္း ၂ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၅။ ဝိုင္းလမ္း = သိႏၷီလမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၆။ ဘလုတ္လမ္း = ဗာဒံပင္လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၇။ ဟာဂ်ီ ေအ ႏွင့္ ဘီ လမ္း = သရက္ေတာ ၁ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၈။ ဟာဂ်ီ ၂ လမ္း = သရက္ေတာ ၂ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၆၉။ ဟာဂ်ီ ၃ လမ္း = သရက္ေတာ ၃ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၀။ ဟာဂ်ီ ၄ လမ္း = သရက္ေတာ ၄ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၁။ ကိုတင္းလမ္း = သစ္ခြပန္းလမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၂။ ခ်င္းေခ်ာင္း ၁ လမ္း = ေဒါန ၁ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၃။ ခ်င္းေခ်ာင္း ၂ လမ္း = ေဒါန ၂ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၄။ ခ်င္းေခ်ာင္း ၃ လမ္း = ေဒါန ၃ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၅။ ခ်င္းေခ်ာင္း ၄ လမ္း = ေဒါန ၄ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၆။ ခ်င္းေခ်ာင္း ၅ လမ္း = ေဒါန ၅ လမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၇။ ေဘာဂါတန္းလမ္း = ေဘာဂလမ္း (ၾကည့္ျမင္တိုင္)
၇၈။ ဝင္ဆာလမ္း = ရွင္ေစာပုလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၇၉။ ဟုမ္းလမ္း = ပန္းလွိုင္လမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၀။ အင္းနစ္လမ္း = ပန္းလွိုင္လမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၁။ ကာလီမာလမ္း = မဟာေဘာဂလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၂။ ခရစ္ရွနာလမ္း = ရန္ကင္းလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၃။ ဂု႐ုလမ္း = သုခမိန္လမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၄။ စုပရာမန္းနီးလမ္း = ရတနာလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၅။ စူရတီပန္းၿခံလမ္း = ပန္းၿခံလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၆။ ဒူဗလီလမ္း = ေျမနီကုန္းေဈးလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၇။ နာသာလမ္း = ျမဝတီလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၈။ ေမာ္ဂင္ဝတ္လမ္း = ဓမၼာ႐ုံလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၈၉။ မူဆာႀကီးလမ္း = ေအာင္ေတာ္မူလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၀။ မဟာမက္ပေတးလမ္း = ေစတနာလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၁။ မူလာအီစမန္လမ္း = ပေဒသာလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၂။ မဒရာစာလမ္း = ဗိုလ္မိုးလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၃။ ယူနီယံလမ္း = ျပည္ေထာင္စုလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၄။ ေရွာလမ္း = ခတၱာလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၅။ ရစ္ရွီလမ္း = သေျပညိဳလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၆။ လက္ခ်မီးလမ္း = သုခလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၇။ အင္ဂလန္မင္လမ္း = သီရိမဂၤလာလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၈။ အလဝါလမ္း = ေသာ္တာလမ္း (စမ္းေခ်ာင္း)
၉၉။ ဂ်ိဳးဇက္လမ္း = ျမန္မာ့ဂုဏ္ေရာင္လမ္း (တာေမြ)
၁၀၀။ ေဂၚဒြင္လမ္း = ၿမိဳ႕မေက်ာင္းလမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၁။ စင္ဂနယ္ပဂိုးဒါးလမ္း = အလံျပဘုရားလမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၂။ ေဘာင္ဒရီလမ္း = ဓမၼေစတီလမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၃။ စတီးဝပ္လမ္း = ေမာ္ကြန္းတိုက္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၄။ ဆင္းဒဝစ္လမ္း = နတ္သၽွင္ေနာင္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၅။ ဆင္မဆင္လမ္း = ပန္တ်ာလမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၆။ လင့္ခ္လမ္း = သံတမန္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၇။ ထရန္စပို႔လမ္း = အာဇာနည္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၈။ နယူးလင့္လမ္း = စကားဝါလမ္း (ဒဂုံ)
၁၀၉။ လင္တက္စတာလမ္း = နဝေဒးလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၀။ လီဒီစလမ္း = ခေရပင္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၁။ ဝင္ဒါမီယာေအာက္လမ္း = ခ်င္းတြင္းလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၂။ ဝင္ဒါမီယာကုတ္ = ေရႊလီလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၃။ ဝင္ဒါမီယာဂါးဒင္း = ဥယ်ာဥ္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၄။ ဝင္ဒါမီယာပတ္ခ္ = ေဇာ္ဂ်ီလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၅။ ဝင္ဒါမီယာကရဲဆင့္လမ္း = ပန္းဝါလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၆။ ကဲင့္လမ္း = စမုံလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၇။ ခ်ပ္ခ်္လမ္း = အိမ္ေတာ္ရာလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၈။ ဇဖါးရွားလမ္း = ဇီဝကလမ္း (ဒဂုံ)
၁၁၉။ ဖေရဇာလမ္း = ေတာ္ဝင္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၂၀။ ေဖာ္ဆိုက္လမ္း = ကင္းဝန္မင္းႀကီးလမ္း (ဒဂုံ)
၁၂၁။ ဘဒ္လမ္း = ပဒုမၼာလမ္း (ဒဂုံ)
၁၂၂။ လွိုက္လမ္း = မင္းေက်ာင္းလမ္း (ဒဂုံ)
၁၂၃။ ေလာ့ဖို႔ဒ္လမ္း = စြယ္ေတာ္လမ္း (ဒဂုံ)
၁၂၄။ အီဒင္လမ္း = ဗိုလ္တေထာင္ေဈးလမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၂၅။ ေကလမ္း = ကရမက္လမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၂၆။ ကိတ္လမ္း = ၾကာညိဳလမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၂၇။ ေဂ်လမ္း = နံသာျဖဴလမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၂၈။ ေနကရြန္းလမ္း = ေနၾကာလမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၂၉။ ပို႔ေကာ္မရွင္နာလမ္း = ေရဝန္လမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၃၀။ ဟိဝ္လမ္း = စိန္ျခယ္လမ္း (ပုဇြန္ေတာင္)
၁၃၁။ လင္းစေဒါင္းလမ္း = ရာဇဓိရာဇ္လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၂။ ကလပ္လမ္း = ၅၅ လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၃။ တင္းပယ္လ္လမ္း = ဝတ္ေက်ာင္းလမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၄။ ဒပ္ဖရင္လမ္း = စႏၵကူးလမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၅။ ေမရိုးလမ္း = ေမယုလမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၆။ သြန္မဆင္ ပထမရိပ္သာလမ္း = ဗိုလ္တေထာင္ လမ္းသြယ္ ၁ လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၇။ သြန္မဆင္ ဒုတိယရိပ္သာလမ္း = ဗိုလ္တေထာင္ လမ္းသြယ္ ၂ လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၈။ သြန္မဆင္ တတိယရိပ္သာလမ္း = ဗိုလ္တေထာင္ လမ္းသြယ္ ၃ လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၃၉။ သြန္မဆင္ စတုတၳရိပ္သာလမ္း = ဗိုလ္တေထာင္ လမ္းသြယ္ ၄ လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၀။ ဟိဇယ္ဝတ္လမ္း = ဧရာၿမိဳင္လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၁။ အဒမိမ္ဆင္လမ္း = ၅၄ လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၂။ ဂရန႔္လမ္း = ၾကာျဖဴလမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၃။ ဘက္ထရီလမ္း = ဝရစိန္လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၄။ လစ္ဖိလမ္း = မီးျပလမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၅။ အယ္လ္ဂ်င္လမ္း = ဧကရာဇ္လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၆။ ဘရြတ္ကင္းလမ္း = ဗိုလ္ကေလးေဈးလမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၇။ စပတ္လမ္း = ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္း (ဗိုလ္တေထာင္)
၁၄၈။ ကေနဒီလမ္း = ဦးေအာင္ျမတ္လမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၄၉။ ကင္းအက္ဒြပ္အဲဗင္းနယူး = ဗိုလ္မင္းေခါင္လမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၀။ လစ္ကင္းလံစစ္စတားလမ္း = ေဒၚသိန္းတင္လမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၁။ အီဗင္ဆင္လမ္း = ျမယာကုန္းလမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၂။ ဘိုးလိန္းလမ္း = ဗညားဒလလမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၃။ စိန္အန္ေထာ္နီလမ္း = ဦးဖိုးက်ားလမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၄။ နီကိုလ္းလမ္း = ငမိုးရိပ္လမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၅။ မတၱရီကာလမ္း = သစၥာလမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၆။ အဲရိုးလိန္းလမ္း = ေနာင္ရိုးလမ္း (မဂၤလာေတာင္ညြန႔္)
၁၅၇။ သမိုင္းလင့္ခ္လမ္း = က်ိဳက္ဝိုင္းဘုရားလမ္း (မရမ္းကုန္း)
၁၅၈။ ဒူးဘန္းလမ္း = ေမလိခလမ္း (မရမ္းကုန္း)
၁၅၉။ ယာဒီလမ္း = သလႅာဝတီလမ္း (မရမ္းကုန္း)
၁၆၀။ ကိုဟင္းလမ္း = ရြက္လွလမ္း (မရမ္းကုန္း)
၁၆၁။ ကရ္စ္ခ္လမ္း = သိဂႌလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၂။ ခ်န္စဖို႔လမ္း = ေအာင္သီရိလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၃။ ေစာ္လမြန္လမ္း = ဥယ်ာဥ္လမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၄။ တင္းပယ္လ္လမ္း = ေဘာဂလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၅။ ကာပင္တိုင္လမ္း = ယုဇနလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၆။ ပနဒီယာလမ္း = ေသာ္ကလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၇။ ဘာတာဖီလ္းလမ္း = ႏွင္းဆီကုန္းလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၈။ ဘတ္စ္လမ္း = မဂၤလာလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၆၉။ မဟူရာဂ်ာလမ္း = မဟာၿမိဳင္လမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၀။ ရွီမူရမ္လမ္း = ေအာင္မဂၤလာလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၁။ ရမ္းမင္းလမ္း = ယုဝလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၂။ ဝိတိုရိယလမ္း = ရတနာလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၃။ ဝီလ်ံလမ္း = သီတာေအးလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၄။ ဟာဒင္လမ္း = ေအာင္သုခလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၅။ ဟာမစ္ရွင္လမ္း = ဟသၤာတလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၆။ အဗူးေကတဘာလမ္း = ႀကိဳးစက္႐ုံလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၇။ အားနိုလ္းလမ္း = ျပည္ေတာ္သာလမ္း (သဃၤန္းကၽြန္း)
၁၇၈။ ေကာလိပ္လမ္း = သခင္ျမပန္းၿခံလမ္း (အလုံ)
၁၇၉။ ကူရွင္လမ္း ႏွင့္ အေနာက္လမ္း = ေအာင္ရတနာလမ္း (အလုံ)
၁၈၀။ ဆူပါပင္လမ္း = ငုဝါလမ္း (အလုံ)
၁၈၁။ ဖူးကားလမ္း = စကားစိမ္းလမ္း (အလုံ)
၁၈၂။ ဖိုက္ခ်္လမ္း = ရွမ္းလမ္း (အလုံ)
၁၈၃။ ခ်န္းမာဖီလမ္း = ႏွင္းဆီလမ္း (အလုံ)
၁၈၄။ စတားရက္လမ္း = ႏြယ္သာကီလမ္း (အလုံ)
၁၈၅။ ေနာ္မန္ေက်ာင္းလမ္း = နံ့သာလမ္း (အလုံ)
၁၈၆။ ဖြိဳင္လမ္း = ရန္ပိုင္လမ္း (အလုံ)
၁၈၇။ ဘင္တန္လမ္း = သီတာလမ္း (အလုံ)
၁၈၈။ ဆရာမတ္ႀကီးလမ္း = ေဝဘာဂီလမ္း (အလုံ)
၁၈၉။ ပိုင္းလမ္းျဖတ္လမ္း ၁ = သိႏၷီျဖတ္လမ္း ၁ လမ္း (အလုံ)
၁၉၀။ ပိုင္းလမ္းျဖတ္လမ္း ၂ = သိႏၷီျဖတ္လမ္း ၂ လမ္း (အလုံ)
၁၉၁။ ပိုင္းလမ္းျဖတ္လမ္း ၃ = သိႏၷီျဖတ္လမ္း ၃ လမ္း (အလုံ)
၁၉၂။ ဖရင္ကလင္လမ္း = သဇင္လမ္း (အလုံ)

by Myanmar Pyi Thar

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on Saturday, March 8, 2014

ဆီေၾကာ္မုန္႕မ်ား စားသံုးပါက ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ပိုမို ျဖစ္ပြား ႏုိင္သည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိ
=====================================






အာလူးေခ်ာင္း ေၾကာ္မ်ား၊ ၾကက္ေၾကာ္မ်ားႏွင့္ ဒိုးနတ္မုန္႔မ်ား အစရွိသည့္ ဆီေၾကာ္မုန္႔ မ်ားကို ပံုမွန္ စားသံုး ပါက ဆီးက်ိတ္ ကင္ဆာ ပိုမို ျဖစ္ပြား ႏုိင္ေၾကာင္း ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ တစ္ခုတြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။
အဆုိပါ ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ကို ဆီးက်ိတ္ ကင္ဆာ ေဝဒနာ ခံစားေနရေသာ အမ်ဳိးသား ၁၅၄၉ ဦးႏွင့္ က်န္းမာသည့္လူ ၁၄၉၄ ဦးကို ေလ့လာ ဆန္းစစ္မႈ ျပဳခဲ့ရာမွ ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဝါရွင္တန္ ျပည္နယ္ ဆီယက္တဲလ္ ၿမိဳ႕ရွိ Fred Hutchinson ကင္ဆာ သုေတသန ဌာနက ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

သုေတသန ျပဳရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့သူ မ်ားမွာ အသက္ ၃၅ ႏွစ္မွ ၇၄ ႏွစ္အတြင္း ေဒသခံမ်ား ျဖစ္ၿပီး ေကာ့ေကး ဆပ္စ္ ႏြယ္ဖြားမ်ားႏွင့္ အာဖရိက- အေမရိကန္ ႏြယ္ဖြား ဆီယက္တဲလ္ ၿမိဳ႕သူ ၿမိဳ႕သားမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။ ၎တုိ႔၏ ပံုမွန္ စားေသာက္ပံုစံတြင္ ဆီေၾကာ္ အစာမ်ား မည္မွ် ပါဝင္သည္ကို သုေတသီ မ်ားက ေလ့လာ ခဲ့ၾကသည္။

ထုိကဲ့သို႔ ေလ့လာရာတြင္ သီတင္းပတ္ တစ္ပတ္အတြင္း အာလူးေခ်ာင္းေၾကာ္မ်ား၊ ၾကက္ေၾကာ္မ်ား၊ ငါးေၾကာ္မ်ားႏွင့္ ဒိုးနတ္မုန္႔ မ်ားကို စားသံုးသူ မ်ားသည္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ေဝဒနာ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ၃ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၃၇ ရာခုိင္ႏႈန္း ပိုမ်ားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ပံုမွန္ ဆီေၾကာ္မုန္႔ မ်ားကို စားသံုးသူ မ်ားသည္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္မႈ အႏၲရာယ္ ပိုမို ႀကီးမားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

သုေတသီ မ်ားက ဆီေၾကာ္မုန္႔မ်ား စားျခင္းႏွင့္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားမႈ အၾကား ဆက္စပ္မႈကို ခ်င့္တြက္ ရာတြင္ အသက္၊ မိသားစု အတြင္း ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားမႈ မ်ဳိး႐ိုး ရွိ၊ မရွိ၊ အရပ္ႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာ အေလးခ်ိန္ ကိုက္ညီမႈ ရွိ၊ မရွိ၊ လူမ်ဳိး၊ PSA စမ္းသပ္မႈ မ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစား ခဲ့ၾကသည္။

ဆီေၾကာ္ အစာမ်ားတြင္ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ ျဒပ္ေပါင္း ပါဝင္ေၾကာင္း သုေတသီ မ်ားက ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကား ထားသည္။ အစား အစာမ်ားကို ဆီျဖင့္ ေၾကာ္ေလွာ္ရာတြင္ အပူရွိန္ေၾကာင့္ ဆီမ်ားဆက္ ေျပာင္းလဲ သြားၿပီး ၾကြပ္ေအာင္ ေၾကာ္ထားသည့္ အစားအစာ မ်ားတြင္ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏုိင္သည့္ ကာစီႏိုဂ်င္ ျဒပ္ေပါင္းအျဖစ္ ျဖစ္လာသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ကာစီႏိုဂ်င္ မ်ားကို အာလူးေခ်ာင္း ေၾကာ္မ်ား ကဲ့သို႔ ကာဗိုဟိုက္ၿဒိတ္ ပါေသာ အစားအစာ မ်ားတြင္ ေတြ႕ရေသာ acrylamide အပူခ်ိန္ ျမင့္၍ ခ်က္ေသာ အစား အစာ မ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည့္ ဓာတုပစၥည္းမ်ား ျဖစ္သည့္ ျဒပ္ေပါင္းမ်ား၊ ေရေမႊးမ်ား ပါဝင္သည့္ ေအာ္ဂဲနစ္ ပစၥည္းမွာ ေပါင္းသတ္ ေဆးမ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည့္ ဓာတုေဗဒ တစ္မ်ဳိး ျဖစ္သည့္ acrylamide ျဒပ္မ်ား ပါဝင္သည္။

ယင္း အဆိပ္ ျဖစ္ေစေသာ ျဒပ္ေပါင္းမ်ားသည္ ဆီမ်ား ထပ္ခါထပ္ခါ ျပန္သံုးျခင္းႏွင့္ အေၾကာ္ခံဆီ တုိ႔ကို ထပ္ခါထပ္ခါ ျပန္သံုးပါက ပို၍ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစေၾကာင္း သုေတသီ မ်ားက ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

မ်ဳိးသူထက္

Read More
Posted by စိမ့္စမ္းေရ on Thursday, February 20, 2014